Columns

Een overzicht van columns geschreven door de redactie en medewerkers van aanbieders die zich hebben aangesloten bij e-Learning.nl.


Van de Redactie | 30-06-2002 | Article Rating | (0) reacties

De vrouw van Nico

Al zappend kom ik op tv wel eens zo'n klusprogramma tegen voor de huis, tuin en keuken doe-het-zelver. Je kent het ongetwijfeld. De tools zijn tegenwoordig zo eenvoudig en voor iedereen bereikbaar, dat alleen nog maar een flinke dosis enthousiasme nodig is om de fraaiste resultaten te bereiken. Klusser/presentator Nico straalt dat enthousiasme in een overdosis uit. Zijn klussen zijn dan ook in een handomdraai geklaard.

In mijn omgeving zie ik bij de gemiddelde doe-het-zelver over het algemeen minder animo om uit de luie stoel te komen. Die komen pas in beweging als zich een opdrachtgever aandient die het doe-het-zelfproces in gang zet, meestal met de nodige pressiemiddelen. Die opdrachtgever legt bovendien doelen neer waarover niet te onderhandelen valt (vele mannen zullen hierin hun vrouw herkennen).

Toen ik deze week met een paar collega's de ontwikkelingen in de e-learning-markt besprak, moest ik denken aan dat klusprogramma. Ook in de e-learning-markt worden de tools steeds simpeler en gemakkelijker bereikbaar. Ook hier wordt benadrukt dat alleen nog maar het enthousiasme van de lerende nodig is, om het leerproces op gang te brengen, vaak met de impliciete aanname dat elke potentiële lerende gemotiveerd is om te gaan leren. De medewerker als doe-het-zelver van zijn eigen leerproces. En zoals Nico er vast van overtuigd is dat iedereen klussen leuk vindt, is hier de impliciete boodschap dat iedereen leren leuk vindt.
Maar nu lees ik het tegenovergestelde in een artikel van Edgar H. Schein in Holland Managent Review van juli/ augustus 2002. Schein verwerpt de stelling dat leren leuk is. Hij stelt dat leren vaak eerder een bron van frustratie is, dan dat groepen en individuen er succes aan ontlenen.
Schein stelt tevens dat organisaties op een slimme wijze indoctrineren. Over veel doelen valt immers niet te onderhandelen. Daarnaast kiest 80% van de medewerkers voor stabiliteit en is derhalve alleen bereid te leren wat ze geacht worden te leren. Mochten lerende medewerkers toch gaan innoveren, dan maken ze hun collega's nerveus, waarna ze door het auto-immuunsysteem van de organisatie op geraffineerde wijze worden geïsoleerd.

Leren kent twee basisprincipes: leerangst (angst om iets nieuws aan te nemen) en overlevingsangst (je moet veranderen anders red je het niet). Leren is volgens Schein dan ook alleen mogelijk als de overlevingsangst groter is dan de leerangst. Kortom, om het leerproces op gang te brengen, kun je de overlevingsangst vergroten of de leerangst verlagen.

De doe-het-zelf-benadering van e-learning zet in op het laatste, het verlagen van drempels en het scheppen van een veilige omgeving, teneinde het initiatief en ondernemerschap van de medewerkers te vergroten. Je kunt je afvragen hoe groot bij medewerkers de motivatie is om initiatief en risico te nemen, in een klimaat waarin het accent lijkt te liggen op indoctrinatie en besturing van de organisatie. De huidige nadruk op het verhogen van productiviteit en op standaardisatie van processen zijn daar duidelijke voorbeelden van.
Gaat de e-learning doe-het-zelf-benadering niet te veel uit van gemotiveerde medewerkers, zoals het tv-programma waarmee ik begon niet twijfelt aan de klusbereidheid van de gemiddelde Nederlander. Zou het misschien niet veel verstandiger zijn om aandacht te besteden aan en rekening te houden met de 'vrouw van de Nico'?

Mark Mengerink

 


Hoe waardeert u deze bijdrage?




Reacties

Plaats hieronder uw reactie.

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

Website

Meest gelezen columns

15-04

Gepersonaliseerd leren heilige graa...

Door: Wilfred Rubens (redactie)