Waar ik me de afgelopen week over verwonderd heb, als het gaat om generatieve AI (deel 77)
Ik open deze wekelijkse editie met nieuws over (Gen)AI, waarover ik me heb verwonderd, met een bericht over de Australische overheid die een bepaald type AI-chatbots willen verbieden. Ook veel nieuws onder meer van Anthropic, en Google dat bezig lijkt aan een inhaalslag.
Australië wil AI-chatbots met ’emotionele intimiteit’ verbieden
Premier Anthony Albanese heeft op 27 oktober aangekondigd dat de Australische regering chatbots wil verbieden die emotionele intimiteit met gebruikers opbouwen. Het verbod maakt deel uit van het wetsvoorstel Digital Duty of Care. Het Huis van Afgevaardigden nam dat voorstel op 28 oktober aan. De Senaat moet er nog over stemmen. Het voorstel legt veiligheidsmaatregelen op aan sociale media, games, apps en chatbots. De oppositiepartijen Coalition en One Nation noemen het een “Orwelliaans” systeem van censuur. De Greens steunen het voorstel. Labour staat open voor amendementen en hoopt dat de wet vóór het eind van 2026 wordt aangenomen. Het is nog onzeker of er een meerderheid in de Senaat komt. Ook China heeft eerder AI-metgezellen met een romantisch karakter verboden.
Webinar over eduGenAI in het mbo
MBO Digitaal organiseert op dinsdag 17 november een webinar over eduGenAI. Dat is een dienst die vanaf 1 januari beschikbaar komt voor het mbo. Het webinar vindt online plaats via Teams, van 14.30 tot 16.00 uur. Het is bedoeld voor ondersteuners in het mbo en valt onder het programma Npuls. Het programma bestaat uit drie onderdelen. Eerst komen de mogelijkheden van eduGenAI aan bod. Daarna volgt een praktijkvoorbeeld uit een mbo-pilot. Tot slot wordt de procedure uitgelegd waarmee een instelling de dienst beschikbaar kan maken voor de eigen organisatie. Aparte aanmelding is volgens de pagina niet nodig. Deelnemers kunnen meedoen via de Teams-link op de pagina.
Nvidia topman Huang ontslagen na affaire met vermoedelijke Chinese spion
Twee weken geleden besteedde ik al aandacht aan het nieuws dat een vermeende Chinese spion zich richtte zich volgens Amerikaanse inlichtingendiensten richtte op Nvidia-topman Jensen Huang. Inmiddels krijgt dit nieuws een behoorlijke staart. Meerdere media, zoals de NOS, meldden deze week dat Nvidia onafhankelijk onderzoek laat doen naar de relatie van CEO Jensen Huang met deze Alice Huang, ook bekend als Huang Le. Zij is leidinggevende bij Megaspeed, een Singaporees bedrijf en klant van Nvidia. Megaspeed kocht de afgelopen twee jaar voor meer dan 4,8 miljard dollar aan chips. Jensen Huang erkent in een bericht aan de raad van bestuur dat hij vreemdging. Hij neemt daarvoor de verantwoordelijkheid. Hij wilde aanvankelijk CEO blijven en werkte mee aan het onderzoek. Vervolgens kwam nog een andere verhouding aan het licht. Daarop viel het doek voor Jensen Huang. De raad van bestuur heeft naar eigen zeggen geen reden om aan te nemen dat de nationale veiligheid of bedrijfsgeheimen in gevaar zijn gekomen. Of een CEO een affaire begint met een andere CEO is uiteraard privé. Ik zou er normaliter niet over schrijven. Hier zou echter mee aan de hand kunnen zijn.
Anthropic koopt voor 3,4 miljard dollar aan gasturbines
Anthropic gaat voor 3,4 miljard dollar aan gasturbines kopen. De turbines moeten de datacenters van het bedrijf van stroom voorzien. Dat meldt de Financial Times. De krant noemt het de grootste aankoop van stroomopwekkingsapparatuur door een AI-bedrijf. Anthropic sloot hiervoor een deal met het Amerikaanse OnePWR Solutions. Het bedrijf wilde eerst alleen stroom afnemen. Uiteindelijk koos het ervoor de generatoren zelf te kopen. Daarmee krijgt Anthropic meer controle over de energievoorziening. De uitslag van de tussentijdse verkiezingen voor het Congres van verleden week kan de bouw van nieuwe locaties van datacenters overigens bemoeilijken. Anthropic blijft miljarden investeren, terwijl de opbrengsten daarbij achter blijven. Hun verliezen behoren schijnbaar tot de zwaarste bedrijfsverliezen uit de Amerikaanse geschiedenis. Dat dit mogelijk is, daar verwonder ik me dus echt over.
Google Gemini 4 Hydrogen voor softwareontwikkeling
Google is met Gemini 4 Hydrogen gekomen. Dit is een AI-model voor softwareontwikkeling en agentische workflows. Het model is gericht op snelle uitvoering en heeft een lagere latentie dan zijn voorganger Gemini 3.8 Flash. Volgens Google voltooit Hydrogen taken 2,5 keer sneller. Op de Artificial Analysis Intelligence Index scoort het 51 punten, tegenover 31 voor Gemini 3.8 Flash. De API-prijs begint bij 1,50 dollar per miljoen invoertokens en 7,50 dollar per miljoen uitvoertokens. Volgens VentureBeat is dat twee keer zo duur als Gemini 3.8 Flash. Google heeft ook Orchestrator toegevoegd aan de ontwikkelomgeving Antigravity. Dat systeem wisselt binnen één workflow automatisch tussen AI-modellen. Hydrogen is onder meer te gebruiken via Google AI Studio, de Gemini-API en de Gemini-app. Google lijkt daarmee bezig met een inhaalslag ten opzichte van OpenAI en Anthropic. Het kan op het gebied van AI snel gaan
Anthropic brengt Claude naar videogesprekken met Claude Meetings
Anthropic heeft Claude Meetings uitgebracht. Met deze functie kunnen teams Claude toevoegen aan een videogesprek als zichtbare deelnemer. Claude volgt het gesprek en begint al tijdens de vergadering aan taken. Zo schrijft Claude een concept van het besproken plan, zet het een tijdlijn op een whiteboard en beantwoordt het vragen in de meetingchat. Ook kan Claude gegevens ophalen uit gekoppelde werkapps. Na afloop staan de notities en actiepunten in claude.ai. Claude meldt zich in de chat en verlaat het gesprek automatisch zodra een externe gast aansluit. Claude Meetings is in bèta beschikbaar voor Team- en Enterprise-abonnementen en werkt voorlopig met Google Meet. Anthropic heeft daarnaast Claude Whiteboards en Claude Sheets gepresenteerd.
Google komt met ‘slimme’ brillen van Gentle Monster en Warby Parker
In veel landen is er veel verzet tegen zogenaamde ‘smart glasses’, bijvoorbeeld van Meta. Dat grote technologiebedrijven zich weinig gelegen laten liggen aan deze kritiek, laat Google zien. Dit big tech-bedrijf heeft volgens Mashable de collectie Intelligent Eyewear gepresenteerd. Dat zijn ‘slimme’ brillen met Gemini. Google heeft ze in de zomer aangekondigd, samen met Samsung. De brillen komen van Gentle Monster en Warby Parker. Die van Gentle Monster kosten vanaf 449 dollar. Die van Warby Parker kosten vanaf 395 dollar. Ze zijn nu te bestellen en worden vanaf 10 december verzonden. De brillen hebben open-ear speakers en een camera van 12 megapixel. Gemini kan daarmee zien wat de gebruiker ziet. Ze werken met Android en iOS. Een LED laat omstanders weten dat de camera filmt of fotografeert. Google geeft een batterijduur van negen uur op. Warby Parker biedt drie modellen in drie kleuren. Gentle Monster biedt zes monturen. Mij zul je er niet mee zien.
Beursgang Anthropic levert minder op dan verwacht
Anthropic gaat naar de beurs en verkoopt daarbij 825 miljoen aandelen. De introductieprijs ligt tussen 70 en 78 dollar per aandeel. Dat levert naar verwachting 57,75 tot 64,35 miljard dollar op. Eerder werd uitgegaan van 80 tot 100 miljard dollar. Daardoor blijft SpaceX de recordhouder. Dat bedrijf haalde in juni 75 miljard dollar op. Analisten schatten de totale waarde van Anthropic nu op 1,4 biljoen dollar. Eerder was dat 1,75 biljoen dollar. Beleggers zijn volgens de NOS minder enthousiast over AI-investeringen sinds de Republikeinen vorige week de Congresverkiezingen verloren. Zij verwachten onder de Democraten strengere AI-regels en minder datacenters. Een datum voor de beursgang is nog niet bekend. In het prospectus waarschuwt Anthropic voor AI-risico’s en zware verliezen.
Google’s Gemini 4 Carbon voor complexe taken
Google heeft op 10 november Gemini 4 Carbon uitgebracht. Het model werkt naast Gemini 4 Argon en is bedoeld voor complexe taken. Voorbeelden zijn debuggen in meerdere stappen, langdurige agentische workflows, cybersecurity en open wetenschappelijk onderzoek. Carbon gebruikt daarvoor meer tokens dan Argon. Voor de meeste programmeer- en kennistaken raadt Google Argon nog steeds aan. In de ontwikkelomgeving Google Antigravity zit een preview van de functie /swarm. Die zet één prompt om in een team van AI-agenten dat je in realtime kunt volgen. Google meldt hoge scores op benchmarks als CursorBench 4.0, maar die cijfers komen van Google zelf. Het model is te gebruiken via de betaalde Gemini API, zakelijke diensten van Google en het Google AI Ultra-abonnement. Wetenschappers kunnen zes maanden gratis toegang aanvragen. Tot 30 november kost het 2 dollar per miljoen inputtokens en 10 dollar per miljoen outputtokens. Daarna verdubbelen die prijzen.
Gemini Robotics 2.5 maakt robots handiger en sneller
Meer nieuws van Google. Google DeepMind heeft Gemini Robotics 2.5 gepresenteerd. Dat is een AI-model dat beeld, taal en handelingen combineert om robots aan te sturen. Het model is getest op meer dan 200 taken, zoals eten opscheppen met een tang, een strik om een cadeaudoos knopen en pipetteren. Afhankelijk van de taak lagen de slagingspercentages 30 tot 100 procent hoger dan bij de vorige versie. De uitvoering ging 20 tot 30 procent sneller. Een broek vouwen lukte eerst nooit, nu in 40 procent van de gevallen. In fabrieken van Mercedes-Benz in Hongarije en Duitsland sorteerde de humanoïde robot Apollo 2 van Apptronik metalen beugels in de volgorde die per auto nodig is. Dat lukte in 96 procent van de gevallen. Het model weerstond ook 99,5 procent van de pogingen om de robot met misleidende opdrachten onveilig te laten handelen, tegenover 82 procent bij de vorige versie. Het model wordt uitgerold naar robotica-partners. Fysieke AI lijkt er echt aan te komen.
AlphaGenome 2 voorspelt DNA-effecten per celtype
AlphaGenome 2 van Google DeepMind is een nieuw AI-model dat voorspelt hoe kleine veranderingen in het DNA de activiteit van genen beïnvloeden in specifieke menselijke celtypen. De eerste versie deed voorspellingen op het niveau van weefsels en cellijnen. Onderzoekers kunnen nu eigen data van afzonderlijke cellen uploaden. Het model past zich daarop aan zonder nieuwe training. Het is getraind op meer dan 100 miljoen celprofielen van mens en muis uit 68 weefsels. In een test met 28 typen immuuncellen vond het 30 procent van de oorzakelijke DNA-varianten, tegenover 16 procent bij het vorige model. Bij de darmziekte IBD bevestigde het een eerdere bevinding over een variant die een gen versterkt in afweercellen van de darm. Voor niet-commercieel onderzoek is het model te gebruiken via een API. Voor commercieel gebruik is er een besloten preview. Het model is niet gevalideerd voor klinisch of diagnostisch gebruik.
Anthropic presenteert Claude Sheets, Whiteboards en Meetings
Anthropic heeft deze week drie nieuwe onderdelen voor Claude gepresenteerd. Claude Sheets is een gedeelde spreadsheet met tabbladen, formules en keuzelijsten. Claude Whiteboards is een digitaal bord waarop Claude ideeën groepeert en tijdlijnen schetst. Beide onderdelen zijn in beta voor alle betaalde abonnementen. Het eerdere Dashboards heet nu Claude Data en is algemeen beschikbaar. Claude Meetings moet als deelnemer aan een Google Meet-gesprek kunnen meedoen en achteraf notities en actiepunten maken. Anthropic noemt die functie “coming soon”. Volgens TechCrunch is er al een beta voor Team- en Enterprise-klanten. Bij Enterprise staan Sheets en Whiteboards standaard uit. Beheerders regelen dat in de organisatie-instellingen. Het artikel beoordeelt Sheets als het zwakste onderdeel.
AI Futures Project verwacht eerder een AI-onderzoeker op supermenselijk niveau
Onderzoekers van het AI Futures Project hebben hun tijdlijnen op 10 november 2026 flink ingekort. Alle auteurs verwachten nu in 2027 een Superhuman AI Researcher, mits er geen opzettelijke vertraging komt. Dat is een AI die AI-onderzoek beter doet dan de beste menselijke onderzoekers. De aanleiding is een rapport van METR over AI-onderzoek bij Anthropic. METR schat dat dit onderzoek ongeveer twee keer zo snel gaat als vroeger. Volgens het rapport komt ongeveer 80 procent van die versnelling door AI zelf. De auteurs noemen ook onzekerheden. Anthropic heeft een groot deel van het bewijs in het rapport geschrapt. De versnelling kan bovendien vooral gelden voor goed gedefinieerde benchmarks. Het team vindt het zeer urgent om de ontwikkeling van frontier-AI te pauzeren of af te remmen.
Nous Research traint Arete om politiek gevoelige vragen anders te beantwoorden
Nous Research is met Arete-27B gekomen. Dat is een open-weight taalmodel. Het is gemaakt door Qwen3.8-27B van Alibaba opnieuw te trainen. De makers willen dat het model waarden weerspiegelt die zij als Westers omschrijven. Dat geldt vooral bij politiek gevoelige onderwerpen. De makers testten het model met 803 vragen in zeven categorieën, waaronder vrijheid van meningsuiting en privacy. Een ander AI-model, Grok 4.7, gaf de beoordeling. Het aandeel antwoorden met propaganda daalde van 22 naar ongeveer 1 procent. De feitelijke score steeg van 2,32 naar 2,98 op een schaal van 0 tot 5. Op algemene taken presteert het model vrijwel gelijk aan het basismodel. De gewichten en de testdata staan op Hugging Face. Begin 2023 was een bekend kritiekpunt op generatieve AI overigens dat Westerse waarden juist dominant waren.
Anthropic brengt Claude Fable 5.2 en Mythos 5.2 uit
Claude Fable 5.2 en Claude Mythos 5.2 zijn de nieuwste versies van de meest krachtige modellen van Anthropic. Beide draaien op hetzelfde onderliggende model. Ze zijn tot 30 procent sneller dan de 5.1-versies en goedkoper. Fable 5.2 heeft extra beveiligingen tegen misbruik op het gebied van cybersecurity en biologie. Daarom is dit model voor alle gebruikers te gebruiken. Mythos 5.2 heeft die beperkingen niet. Dat model is alleen bedoeld voor organisaties die zijn goedgekeurd via een verificatieprogramma. Op de test FrontierSWE v2 voor AI-agents die code schrijven scoort Fable 5.2 69,9 procent. Fable 5.1 kwam uit op 56,3 procent. De API-prijs is 8 dollar per miljoen invoertokens en 40 dollar per miljoen uitvoertokens. Voor de meeste taken adviseert Anthropic eerst Opus 5.5 te proberen. Ik merk bij mezelf dat Fable niet meer gebruik nun ik naar verbruik moet betalen.
Meta presenteert goedkoop model Muse Ember voor AI-agents
Meta heeft Muse Ember uitgebracht. Dat is een klein AI-model voor taken die agents steeds opnieuw uitvoeren. Een voorbeeld is het ophalen van gegevens uit documenten. In de beoogde werkwijze bepaalt een zwaarder model, zoals Muse Wonder of Muse Spark, de hoofdlijn van een opdracht. Ember voert daarna de kleinere onderdelen uit. Het model verwerkt tekst, afbeeldingen, video, audio en pdf-bestanden. Het geeft tekst terug. Het contextvenster is groter dan één miljoen tokens. Tot 200.000 invoertokens kost het 0,10 dollar per miljoen tokens voor invoer en 0,50 dollar voor uitvoer. Daarboven zijn dat 0,30 en 1,50 dollar. Het model is beschikbaar via Meta’s API en Muse Code. De modelgewichten zijn niet openbaar. Organisaties kunnen het model dus niet zelf hosten.
Google voegt TPU 8tx en TPU 8i Max toe aan achtste generatie chips
Google heeft twee nieuwe systemen aangekondigd binnen de achtste generatie van zijn TPU-chips. De TPU 8tx is bedoeld voor organisaties die met gevoelige gegevens werken, zoals overheden en gereguleerde bedrijven. Gegevens zijn vaak versleuteld, maar moeten tijdens het rekenen in het geheugen worden ontsleuteld. Deze hardware moet gegevens en modelgewichten ook in die fase afschermen. Google noemt tot twee keer lagere vertraging dan bij de TPU 8t. De TPU 8i Max bevat twee TPU 8i-chips in één pakket. Rekenkracht, ingebouwd geheugen en geheugenbandbreedte zijn verdubbeld ten opzichte van de TPU 8i. Het systeem is bedoeld voor taken met een zeer grote context. Prijzen, regio’s en beschikbaarheidsdata zijn niet bekendgemaakt. Google begeeft zich hiermee op het terrein van het deze week geplaagde Nvidia.
Anthropic beschrijft de onderdelen van geheugen bij AI-agents
Anthropic heeft onderzoek gepubliceerd over agent memory. Dat is kennis die Claude uit ervaring opdoet en die tussen sessies bewaard blijft. Het geheugen bestaat uit vijf lagen: transcripts, notities die Claude zelf schrijft, gestructureerde representaties zoals wiki’s, context die bij elke sessie vooraf wordt geladen en “dreaming”. Dreaming is een offline proces dat notities controleert, corrigeert en bijwerkt. Op de benchmark CL-Bench scoorde Opus 5.5 met geheugen 0,838, tegenover 0,655 zonder. Bij een Pokémon-test schreef Sonnet 3.7 413 bestanden en haalde één badge. Fable 5 schreef er tien en haalde vier badges. Anthropic adviseert om Claude te vertellen waarvoor het geheugen dient. Vaste regels over hoe het moet werken verlaagden de prestaties van sterke modellen.
Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie
Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie.
Lees het hele
artikel