Genderkloof op het gebied van AI
Vrouwen gebruiken AI minder vaak dan mannen, krijgen op het werk minder ondersteuning om ermee te werken en komen veel minder voor in het nieuws over AI. Het rapport Are Women Being Left Out of AI? van het Shorenstein Center van Harvard Kennedy School vermeldt diverse genderverschillen in de manier waarop mensen met AI omgaan en in de manier waarop AI vrouwen afbeeldt en behandelt.
Het is vandaag exact 23 jaar geleden dat ik met bloggen ben begonnen. In deze blogpost besteed ik aandacht aan een Amerikaans rapport over verschillen tussen mannen en vrouwen als het gaat om AI-gebruik.
De auteurs gebruiken een enquête onder 5.403 Amerikaanse volwassenen (juli 2026), anonieme browsegegevens van het National Internet Observatory en 78.542 Amerikaanse nieuwsartikelen over AI uit de periode juli 2025 tot en met juni 2026. Alleen mannen en vrouwen zijn vergeleken, omdat de aantallen voor andere genderidentiteiten te klein zijn. Volgens het rapport is meer gebruik of meer vertrouwen geen doel op zich; de vraag is of vrouwen gelijke toegang, invloed en zichtbaarheid hebben.
Het eerste belangrijke bevinding gaat over gebruik. In de enquête heeft 29 procent van de vrouwen nog nooit AI gebruikt, tegenover 22 procent van de mannen. Regelmatig gebruik komt voor bij 25 procent van de mannen en 16 procent van de vrouwen. De kloof is het grootst bij hoogopgeleiden en respondenten met hogere inkomens. De browsegegevens geven een genuanceerder beeld: tussen juli 2024 en december 2025 is er geen significant verschil in het aandeel dat AI ooit heeft gebruikt. Mannen die AI gebruiken besteden wel een groter deel van hun browsetijd aan AI-tools (4,6 tegenover 2,9 procent).
Vrouwen zijn onzekerder over AI. Op twaalf feitelijke vragen scoorden zij gemiddeld 6,3 goede antwoorden, mannen 7,1. Het verschil in foute antwoorden is kleiner (1,6 tegenover 2,0), omdat vrouwen vaker ‘weet niet’ kozen. Mannen herkenden ook vaker de twee verzonnen namen in een lijst van invloedrijke personen in AI. Volgens de auteurs kan het kennisverschil dus deels voortkomen uit meer zelfvertrouwen bij mannen. De onderzoekers hebben ook gekeken naar het vertrouwen van mannen en vrouwen in informatie over AI die maatschappelijke groepen, zoals technische experts en onafhankelijke onderzoekers, verstrekken. Geen enkele groep wordt door een meerderheid vertrouwd als bron van informatie over AI. Toch vertrouwt 23 procent van de vrouwen geen van de genoemde groepen, tegenover 15 procent van de mannen. Vrouwen associëren AI vaker met zorgen en angst, mannen met nieuwsgierigheid en optimisme. De belangrijkste belemmeringen zijn privacy en wantrouwen in de uitkomsten.
Op het werk zeggen vrouwen minder vaak toegang te hebben tot AI-training, mentoraat en aanmoediging. Deze steun hangt bij beide geslachten samen met meer gebruik, zelfvertrouwen en waardering, maar verschillen blijven vaak bestaan. Het rapport verwijst naar onderzoek van Gmyrek en collega’s (2025): wereldwijd valt 4,7 procent van de vrouwelijke werkgelegenheid in de beroepen die het meest aan generatieve AI zijn blootgesteld, tegenover 2,4 procent bij mannen. Vrouwen zijn vaker werkzaam in administratieve functies.
De grootste verschillen zitten in het nieuws. Mannen worden 14,6 keer zo vaak in koppen genoemd als vrouwen (93,6 tegenover 6,4 procent van de vermeldingen) en 4,3 keer zo vaak als expert geciteerd: van 124.004 experts is 70,1 procent man en 16,2 procent vrouw, van de rest is het geslacht onbekend. Als organisaties worden meegeteld, is slechts 9,4 procent van de geciteerde autoriteiten een vrouw. Zonder bronnen die om hun positie worden geciteerd, zoals bestuurders en investeerders, is 24,8 procent van de experts met bekend geslacht vrouw. Dat blijft onder het aandeel van ongeveer 29 procent vrouwen in het AI-talent volgens het World Economic Forum.
Zonder ‘weet niet’-antwoorden vinden vrouwen en mannen allebei dat de behoeften van mannen beter zijn vertegenwoordigd in de ontwikkeling van AI en in wat AI maakt. Zo herkende 49 procent van de respondenten Daniela Amodei, tegenover 64 procent bij Sam Altman. Over bias zijn ze het eens: 58 procent van de vrouwen en 59 procent van de mannen ziet dat sommige groepen oneerlijk worden behandeld, maar slechts 11 en 10 procent heeft zelf schade ervaren. De auteurs suggereren dat deze percepties vooral door sociale netwerken en media worden gevormd. Het rapport adviseert onder meer gelijke toegang tot training en begeleiding, meer transparantie en privacybescherming, en een bredere groep experts in het nieuws.
Mijn opmerkingen
Het rapport is grotendeels gebaseerd op Amerikaanse zelfrapportage en Amerikaanse bronnen, dus de uitkomsten zijn niet zomaar door te trekken naar Nederland. Of deze patronen bijvoorbeeld ook gelden voor Nederlandse docenten en lerenden, is niet onderzocht. Het is m.i. interessant om dat ook voor deze regio te onderzoeken.
Mensen die zeer sceptisch staan ten opzichte van AI zullen mogelijk stellen dat vrouwen verstandiger omgaan met AI door deze technologieën vaker niet te gebruiken. Ik behoor hier niet toe. AI zal een steeds grotere rol van betekenis spelen binnen onze samenleving. Een kloof in gebruik, zowel wat betreft gender maar bijvoorbeeld ook sociaal-economische klasse, vergroot wat mij betreft de maatschappelijke ongelijkheid, en dat is niet wenselijk. Ik kan me dan ook vinden in de aanbevelingen van de onderzoekers. Daarnaast zou ook meer moeten worden gedaan aan het geven van toegang tot AI-tools, ook aan specifieke groepen die AI relatief weinig gebruiken.
Dat vrouwen vaker onzeker lijken dan mannen, is volgens mij niet uniek voor AI. Maar dat komt volgens mij ook omdat mannen zichzelf vaak overschatten. De kennisvragen zeggen verder weinig over hoe goed iemand AI in de praktijk inzet.
Verder herken ik dat mannen beter in het nieuws vertegenwoordigd zijn dan vrouwen. Dat komt deels omdat de CEO’s van de meeste grote AI-bedrijven man zijn. Maar je hoeft uiteraard deze heren niet altijd een podium te geven. Er zijn ook zat vrouwelijke experts op dit terrein. In ons land komt Felienne Hermans overigens wel vaak aan het woord, ook vanwege haar kritische positie. Dit is belangrijk omdat meiden ook vrouwelijke rolmodellen nodig hebben. Dat kan ook helpen om ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op dit terrein tegen te gaan.
Nota bene: de afgelopen dagen waren er wat problemen met het versturen van mijn blogpost via mail. Die zijn opgelost (en hadden niets van doen met de PHP-kwetsbaarheid). Dat betekent dat je dit weekend de niet-verzonden mails alsnog zult ontvangen.
Wil je mails ontvangen? Dat kan via de betreffende widget in het menu of hieronder (je moet je aanmelding wel bevestigen).
Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie
Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie.
Lees het hele
artikel