Bloggers

Van Wilfred Rubens (redactie) | 16-09-2026 | | (0) reacties

OEB 2026: wie heeft straks eigenaarschap over het leren?

Begin december komt de internationale wereld van leren, opleiden en onderwijs met digitale technologie weer samen in Berlijn. Het programma van OEB 2026 draait om een best ongemakkelijke vraag: houden lerenden en instellingen nog eigenaarschap wanneer AI-technologie steeds vaker anticipeert, aanbeveelt en beslist?

Van 2 tot en met 4 december 2026 strijkt OEB voor de 32ste keer neer in Berlijn. Het is hèt jaarlijkse internationale evenement over digitaal leren, onderwijs en opleiden. Het is wat mij betreft de plek waar vertegenwoordigers uit verschillende sectoren — onderwijs, zorg, bedrijfsleven en overheid — en uit verschillende landen elkaar ontmoeten om kennis uit te wisselen over belangrijke ontwikkelingen op dit terrein. Over het thema van dit jaar, Sovereign Learning: vertrouwen, eigenaarschap en de hervorming van leren, opleiden en onderwijs, blogde ik eerder al.

Het congres begint op woensdag met de pre-conferences, een dag met workshops. Zelf lever ik een bijdrage aan de pre-conference DistancE-Learning in Europe – Exchange of Experience and Knowledge Sharing. Deze sessie duurt de hele dag en is vrij toegankelijk (andere pre-conferences kosten vaak extra geld). Je moet je wel aanmelden. Mijn interactieve bijdrage heeft als titel: Better Grades, Less Learning? What Research Tells Us About How to Use AI to Foster Learning. Deze pre-conference is mede verzorgd door het Duitse BIBB en de European Association for Distance Learning.

De woensdag eindigt met Join The Innovative Learning Arena: Let’s Battle It Out! (17.45–19.00 uur). Het format is eenvoudig: wie wil, gaat het podium op en krijgt drie minuten om een idee over leren of lesgeven te pitchen. Daarna stelt het publiek een vraag en stemt het met applaus: hoe luider, hoe meer punten. Inge de Waard (InnoEnergy) leidt de sessie. Een laagdrempelige manier om te zien waar collega’s mee bezig zijn. Zeker de moeite waard!

De donderdag opent om 9.30 uur met de plenaire sessie Sovereign Learning: Trust, Agency & the Education Reset. Vragen die aan bod komen, zijn: hoe behouden lerenden eigenaarschap als systemen steeds meer voor hen invullen? En hoe blijven instellingen betrouwbaar nu kennis overvloedig, synthetisch en lastig te verifiëren is?

Een van de keynotesprekers is Carissa Véliz, filosoof en universitair hoofddocent bij het Institute for Ethics in AI van de Universiteit van Oxford. Ze werd bekend met het boek Privacy is Power; haar recente werk Prophecy gaat over voorspelling en macht. In een interview vooraf verbindt ze dalende onderwijsresultaten aan een breder risico: AI brengt volgens haar niet alleen het onderwijs in gevaar, maar ontneemt ons ook individueel en collectief handelingsvermogen dat we beter kunnen behouden. Zij pleit voor persoonlijke interactie en lezen als de basis van leren.

Daarna volgen tientallen parallelle sessies over tal van relevante onderwerpen, in verschillende formats.

De dag eindigt met het OEB Annual Debate. Dit is sinds jaar en dag één van mijn favoriete onderdelen van de OEB. De stelling luidt dit jaar: AI moet de docent van de toekomst zijn, ondersteund door menselijke coaches. De onderbouwing is: AI kan nu al begrippen uitleggen, lessen aanpassen aan de individuele lerende, oefeningen genereren en direct feedback geven. Tegelijk ontstaan er onderwijsmodellen die de instructie losmaken van de bredere rol van de docent: technologie neemt de kennisoverdracht over, terwijl volwassenen zich richten op motivatie, relaties, zelfvertrouwen en persoonlijke ontwikkeling. De kernvraag is dus wie of wat de hoofdverantwoordelijkheid voor doceren en opleiden draagt. Het parlementaire format dwingt sprekers om positie te kiezen, het publiek stemt. Ik denk dat ik al weet wat ik ga stemmen, maar ik ben erg benieuwd naar de argumentatie.

De vrijdag opent om 9.00 uur met twee plenaire sessies; één gericht op onderwijs, één op ‘corporate learning’. Bijvoorbeeld:  Individual Agency, Collective Power: Rethinking the Role of Workplace Learning. Organisaties willen mensen die zelfstandig denken en zich snel aanpassen, maar de meeste leerstrategieën optimaliseren nog steeds voor het individu ten koste van het collectief, of voor compliance ten koste van werkelijke bekwaamheid.

De middag biedt onder meer sessies over EU-EdTech en digitale soevereiniteit en The Graveyard of AI, waarin drie jaar mislukte AI-experimenten worden opengelegd. Het congres sluit af met de OEB Time Capsule (begeleid door Gilly Salmon), met de blik op 2030.