Waar ik me de afgelopen week over verwonderd heb, als het gaat om generatieve AI (deel 66)
Ik kan er ook niks aan doen. Maar deze week ben ik weer op veel nieuws over (generatieve) AI gestuit, waarover ik me heb verwonderd. Bijvoorbeeld over het AI-aangedreven blussen van natuurbranden, een specificatie waarmee AI-agents apparatuur in laboratoria en fabrieken kunnen aansturen of de waarschuwing van veel AI/IT-bedrijven dat AI-gestuurde cyberaanvallen de komende maanden sterk in omvang en verfijning zullen toenemen, terwijl kritieke infrastructuur van veel organisaties daar niet op is voorbereid.
Britse brandweer test AI-aangedreven dronezwermen tegen bosbranden
De brandweer in het Engelse Lancashire experimenteert volgens de NOS met zwermen drones. Die drones worden aangedreven door AI en kunnen zelfstandig brand opsporen. Ze communiceren onderling en kunnen vervolgens blusmiddelen toepassen of water uitstorten. De test gebeurt samen met de Universiteit van Bristol, als reactie op grotere bosbranden deze zomer. De zwerm is geïnspireerd op het gedrag van vogels: er is geen aanvoerder, maar de drones delen informatie en botsen niet tegen elkaar. De drones kunnen zelf voorstellen waar actie nodig is, maar een menselijke coördinator neemt de uiteindelijke beslissingen. Volgens de betrokken onderzoeker moet AI op termijn ook kunnen voorspellen welke kant een brand op gaat, op basis van bijvoorbeeld windrichting. Tot nu toe is getest met maximaal dertien drones tegelijk. Dat aantal moet de komende tijd oplopen naar twintig tot dertig.
Bill Gates waarschuwt voor turbulente overgang naar AI-tijdperk
Bill Gates heeft een essay gepubliceerd over de gevolgen van AI voor de samenleving. Hij stelt dat AI sneller banen zal vervangen dan eerdere technologische veranderingen, omdat het systeem zich aanpast aan de gebruiker in plaats van andersom. Gates verwacht dat verlies van werk eerst zichtbaar wordt bij starters in sectoren als verkoop, klantenservice en juridische ondersteuning. Hij noemt ook risico’s op het gebied van misbruik, zoals fraude en cyberaanvallen, en zorgen over de ontwikkeling van kinderen die veel gebruikmaken van ‘AI-metgezellen’. Als oplossingsrichtingen noemt Gates nieuwe nationale en internationale instituties voor AI-beleid. Hij stelt daarnaast een systeem voor waarbij bepaalde beroepen bewust voor mensen gereserveerd blijven. Ook pleit hij voor belasting op een andere balans van belasting op arbeid en kapitaal (o.a. op AI-gebruik en robots), om zo educatie en sociale vangnetten te financieren.
Anthropic deelt AI-agents in laboratoria met een eerste groep partners
Anthropic is gestart met een testfase van de Model Hardware Standard (MHS). Dit is een gedeelde specificatie waarmee AI-agents apparatuur in laboratoria en fabrieken kunnen aansturen. Een eerste groep onderzoeksinstellingen en fabrikanten krijgt toegang. MHS maakt het mogelijk om apparaten zoals microscopen, vloeistofdoseerders en robotarmen gelijktijdig te laten werken. Volgens Anthropic duurt het integreren van labapparatuur nu vaak weken tot maanden, terwijl MHS dat tot uren of minuten terugbrengt. De standaard werkt met elk apparaat dat een programmeerbare interface heeft en is niet gebonden aan één AI-model. Partners als Genentech, de University of Washington en Carnegie Mellon University hebben MHS al getest, onder meer voor het automatiseren van eiwitmetingen en dosis-responscurves. Anthropic werkt samen met partners aan veiligheidsevaluaties voordat de standaard open source wordt gemaakt.
Eerste patiënt geopereerd met AI-ondersteuning bij hersenoperatie
In Londen heeft een neurochirurgisch team voor het eerst een live operatie uitgevoerd met AI-ondersteuning in real time. De patiënt, Rhys Hibbert (48), had een hersentumor die zijn gezichtsvermogen bedreigde. De operatie vond plaats in het National Hospital for Neurology and Neurosurgery, onderdeel van UCLH, als deel van een klinische studie. Het AI-systeem analyseerde tijdens de operatie de live videobeelden van de chirurgische camera. Het systeem markeerde daarbij kritieke structuren aan de schedelbasis, zoals zenuwen en bloedvaten, om chirurg Hani Marcus te helpen deze te vermijden. De technologie is ontwikkeld door het UCL Hawkes Institute en draait op het Nvidia Clara IGX-platform. De tumor is verwijderd en het gezichtsvermogen van de patiënt is behouden gebleven.
SandboxAQ deelt code om AI-agents samen te brengen in Slack en Teams
SandboxAQ heeft de broncode van Switch openbaar gemaakt. Dat is software die AI-agents van verschillende aanbieders in dezelfde Slack-, Microsoft Teams- of Discord-kanalen laat samenwerken. Een kanaal wordt daarbij een gedeelde ruimte waarin mensen en agents dezelfde context en geschiedenis gebruiken. Teams kunnen agents koppelen die zijn gebouwd met onder meer Claude Code, Google’s Agent Development Kit en OpenAI-tooling. De licentie is Apache 2.0 met de zogeheten Commons Clause. Die clause verbiedt het doorverkopen van de software als betaalde dienst, terwijl intern gebruik en gratis toepassingen wel zijn toegestaan. Daarnaast blijft onduidelijk hoe toegang van agents tot gevoelige gespreksgeschiedenis in bestaande kanalen wordt afgeschermd, gelogd of beperkt.
Google brengt Gemini Omni 1.1 Flash uit voor ontwikkelaars
Google is deze week met Gemini Omni 1.1 Flash gekomen. Dit is een update van het videogeneratiemodel Omni, gericht op meer controle voor ontwikkelaars. Het model kan bestaande video’s nu langer maken op basis van tien seconden eerdere context, tegenover één seconde bij eerdere versies. Video’s kunnen in stappen van tien seconden worden uitgebreid tot een totale lengte van veertig seconden. Ontwikkelaars kunnen ook een begin- en eindbeeld opgeven, waarna het model de overgang daartussen genereert. Voor snellere prototypes is een lichte 360p-versie beschikbaar, tot 60 procent sneller dan de standaard 720p-resolutie. De uiteindelijke output kan worden opgeschaald naar 4K. Het model is te gebruiken via Google AI Studio en het Gemini Enterprise Agent Platform, en is ook opgenomen in Google Flow en de Gemini-app.
Ruim honderd bedrijven roepen op tot gezamenlijke actie tegen AI-cyberdreigingen
OpenAI heeft samen met meer dan 140 bedrijven en organisaties een open brief gepubliceerd over cyberbeveiliging. Onder de ondertekenaars staan onder meer Anthropic (ja, ja), Google, Microsoft, AWS en Cisco. De brief stelt dat AI-gestuurde cyberaanvallen de komende maanden sterk in omvang en verfijning zullen toenemen, terwijl kritieke infrastructuur zoals ziekenhuizen en waterzuiveringsinstallaties daar niet op is voorbereid. Volgens mij vallen de kleinere onderwijsplatforms (zoals Magister) ook onder. De ondertekenaars roepen organisaties op om beveiligingsnormen te verhogen en verouderde systemen aan te pakken. Ze roepen technologiebedrijven op om AI-gestuurde verdedigingsmiddelen toegankelijk te maken voor organisaties met beperkte budgetten. Overheden wordt gevraagd om dreigingsinformatie te delen en cyberdefensie te financieren, vooral voor essentiële diensten. AI-bedrijven wordt gevraagd om modeltoegang, training en ondersteuning te bieden aan onderbemande beveiligingsteams.
Nvidia zou Hugging Face overnemen voor 12,9 miljard dollar
Volgens meerdere Amerikaanse media, waaronder CNBC en The Information, heeft Nvidia een overeenkomst bereikt om Hugging Face over te nemen voor 12,9 miljard dollar. Hugging Face is een platform waarop ontwikkelaars open source AI-modellen, datasets en evaluaties delen. Een definitieve, getekende overeenkomst is er volgens sommige bronnen nog niet, waardoor de deal nog kan mislukken. Nvidia investeerde in 2023 al mee in een financieringsronde die Hugging Face destijds waardeerde op 4,5 miljard dollar. Een overname zou Nvidia’s positie in open source AI-software verstevigen, naast zijn bestaande activiteiten in AI-chips. Volgens Fortune zou de overname Nvidia ook een terugkeer betekenen naar cloud computing, een activiteit die het bedrijf ongeveer een jaar geleden had afgebouwd.
Speculatie over herkomst AI-model Ox Alpha (dat dus van het Chinese AI lab Z AI bleek te zijn)
Een nieuw AI-model met de naam Ox Alpha is deze week verschenen op het platform OpenRouter. Het model wordt daar aangeduid als een redeneermodel voor programmeerwerk, langlopende agenttaken en productieomgevingen. De aanbieder bleef aanvankelijk anoniem, maar bleek later het Chinese AI lab Z AI te zijn (hoe vestig je de aandacht op een nieuw model?). Ox Alpha wordt door OpenRouter aangeduid als “stealth model”. Stripe-CEO Patrick Collison, wiens bedrijf OpenRouter overneemt, noemde het model op X “very impressive”. Maar het gaat dus om GLM-5.3 Flash van Z AI. Ox Alpha behaalde eerder deze week 80 procent op een deel van de DeepSWE-benchmark, al kwam een volledige test uit op 63 procent. Zhipu, OpenRouter en de anonieme aanbieder hebben nog niets bevestigd. Zie ook: https://www.explainx.ai/blog/ox-alpha-what-we-know-mystery-ai-model-august-2026
OpenAI wil AGI dit jaar bereiken, Astra moet geavanceerde taken uitvoeren
OpenAI verwacht voor het einde van 2026 een intern systeem te hebben dat voldoet aan de eigen definitie van AGI. Topman Sam Altman noemde deze planning in een interview met TIME. Chief Research Officer Mark Chen zei dat het bedrijf daar voor 80 procent is. OpenAI doelt daarbij op Astra. Dat is een nieuwe modelfamilie die tot 16 AI-agents tegelijk moet kunnen aansturen. Astra is bedoeld voor geavanceerd wiskundig onderzoek en het bedienen van desktopsoftware op hoge snelheid. Het systeem loste al 10 onopgeloste problemen in de theoretische informatica op. OpenAI hanteert in zijn eigen handvest als definitie van AGI “autonome systemen die op de meeste economisch waardevolle taken beter presteren dan mensen”. Anderen hanteren andere definities. Voorspellingsmarkten schatten de kans op een AGI-aankondiging dit jaar op 9 tot 25 procent. Voor 2030 ligt die schatting op 50 tot 55 procent. Tijdens de training van Astra zijn pauzes ingelast vanwege zorgen over de cybersecurity-mogelijkheden van het systeem. Sam Altman heeft zijn verwachtingen over AGI overigens al regelmatig bijgesteld….
Startup van lady Gaga gebruikt AI en levend huidweefsel voor ontwikkeling huidverzorgingsstoffen
Het bedrijf Outer Biosciences ontwikkelt volgens TechCrunch nieuwe stoffen voor huidverzorging met behulp van AI en menselijk huidweefsel dat buiten het lichaam in leven wordt gehouden. Het weefsel is afkomstig van operatiepatiënten en wordt via biobanken verkregen. Een ondersteuningssysteem van het bedrijf houdt het weefsel tot ongeveer een maand in leven, terwijl dit soort weefsel normaal na enkele dagen afsterft. Daardoor kunnen onderzoekers processen volgen die weken duren, zoals collageenherstel en pigmentverandering. Een AI-model voorspelt welke stoffen een gunstig effect kunnen hebben op de huid. Die stoffen worden vervolgens getest op het levende weefsel. De uitkomst van elke test wordt teruggekoppeld aan het model, waardoor de volgende voorspelling nauwkeuriger wordt. Het bedrijf is in 2022 opgericht door onder anderen Michael Polansky, bekend als partner van Lady Gaga (die ook in het bedrijf investeert). Er werken 19 mensen bij het bedrijf, dat tot nu toe ongeveer 23 miljoen dollar aan investeringen heeft opgehaald.
OpenAI presenteert eerste resultaten van chip Jalapeño
OpenAI heeft de eerste testresultaten gepubliceerd van Jalapeño. Dat is de eigen chip van het bedrijf voor het uitvoeren van AI-taken, ook wel inferentie genoemd. Volgens OpenAI verwerkt de chip taken sneller en met minder energie dan bestaande systemen. Bestaande hardware moet vaak kiezen tussen hoge doorvoer en lage vertraging. Jalapeño combineert beide in één ontwerp. In tests op de modellen GPT-OSS 120B, DeepSeek R1 en Kimi K2.5 leverde de chip 1,5 tot 1,9 keer meer rekenwerk per watt op. De vertraging lag tot 3,6 keer lager dan bij vergelijkingssystemen. OpenAI gebruikte eigen AI-modellen om Jalapeño te helpen ontwerpen. Ook wordt AI ingezet om de chip te programmeren voor nieuwe modellen. Het bedrijf wil Jalapeño dit jaar in gebruik nemen in de eigen infrastructuur. Er wordt al gewerkt aan een tweede en derde generatie. OpenAI blijft daarnaast chips van Nvidia en andere partijen inzetten voor training en inferentie.
Onderzoekers die aanbod van Prometheus afsloegen, ontwikkelen AI-model voor natuurkunde
Anima Anandkumar en Benedikt Jenik kregen het aanbod om een leidende rol te vervullen bij het door Jeff Bezos gesteunde Project Prometheus. Ze sloegen dat aanbod af en bouwden in plaats daarvan hun eigen bedrijf, Accelerated Understanding. Dat bedrijf heeft nu een AI-model gepresenteerd. Het model is niet gericht op taal, maar op natuurkunde. In een test verwerkte het model 5 biljoen datapunten in één prompt. Dat is aanzienlijk meer dan de context die gangbare taalmodellen van bijvoorbeeld Anthropic en Google aankunnen. Het model gebruikt neurale operatoren in plaats van Transformers. Anandkumar hielp die techniek eerder mede ontwikkelen voor het modelleren van natuurkundige verschijnselen. Volgens de oprichters kan hetzelfde model worden ingezet voor robotica, weersvoorspelling en het analyseren van geologische data. Het bedrijf richt zich voorlopig op zakelijke klanten.
Portable Computer van Perplexity brengt AI-agent naar lokale hardware
Portable Computer is een nieuwe toepassing van Perplexity. Het is een versie van zijn AI-agent Computer die volledig op lokale hardware draait. Het systeem is ontwikkeld samen met Nvidia. De toepassing werkt in eerste instantie op de DGX Spark. Dat is de desktopcomputer van Nvidia die is gericht op AI-toepassingen. Ondersteuning voor pc’s met Nvidia RTX-videokaarten volgt later. Bij Portable Computer blijven bestanden en gegevens standaard op het eigen apparaat. Werk dat lokaal wordt uitgevoerd, kost geen tokens of credits. Alleen als een taak meer rekenkracht vereist, kan het systeem na toestemming van de gebruiker een stap doorsturen naar een model in de cloud. Het lokale model kan onder meer bestanden lezen, code uitvoeren en verbinding maken met diensten zoals Google Drive, Gmail en GitHub. Ook spraakherkenning verloopt volledig lokaal. Portable Computer is nu beschikbaar voor Pro- en Max-abonnees op Linux. Ondersteuning voor Windows volgt later.
Anthropic voegt geheugen van Claude-chat en Claude Cowork samen
Anthropic heeft het geheugen van de chatversie van Claude en dat van Claude Cowork samengevoegd. Gebruikers hoeven context daardoor niet meer opnieuw uit te leggen wanneer ze overstappen tussen beide omgevingen. Alles wat Claude onthoudt, staat overzichtelijk per onderwerp in de instellingen. Gebruikers kunnen dat overzicht bekijken en elk onderdeel aanpassen of verwijderen. Standaard slaat Claude geen gevoelige onderwerpen op, zoals gezondheid, etniciteit, religie of politieke voorkeur. Gebruikers kunnen dat wel zelf inschakelen. Als die instelling actief is, verschijnt telkens een melding wanneer Claude iets uit die categorie opslaat. Het gedeelde geheugen betekent dat informatie uit chatgesprekken ook beschikbaar is wanneer een taak wordt overgedragen aan Cowork, en omgekeerd. Denk bijvoorbeeld aan de status van een lopend project.
Nederlandse tweedehandsboeken belanden als trainingsdata bij Amerikaanse AI-bedrijven
Nederlandse antiquariaten krijgen volgens AG Connect -dat zich weer baseert op de NRC- ongewoon grote bestellingen uit het buitenland voor tweedehands boeken. Onderzoeksplatform 404 Media ontdekte dat deze boeken via het Canadese bedrijf Zoom Books terechtkomen bij een trainingsfaciliteit van Amazon. Daar worden de boeken ingescand en vervolgens vernietigd. De teksten dienen als trainingsmateriaal voor AI-modellen. Vooral non-fictie heeft de voorkeur, zoals geschiedenisboeken, kookboeken en lesboeken. Die hebben een duidelijke structuur en redactionele kwaliteit. Boeken van vóór 2022 zijn bovendien met zekerheid niet door AI zelf gegenereerd. Een antiquariaat in Hendrik-Ido-Ambacht verkocht op deze manier vier- tot vijfduizend boeken aan buitenlandse bedrijven. Bestellingen komen vaak ’s nachts binnen en de verzendkosten worden zonder tegenspraak betaald. Volgens Amerikaanse rechtspraak valt dit onder fair use: wie een fysiek boek bezit, mag het naar eigen inzicht verwerken.
NVIDIA’s Vera-chip moet AI-agenten van SpaceX sneller laten werken
SpaceXAI gaat NVIDIA’s nieuwe Vera-processor inzetten om agentic AI op grote schaal te ondersteunen. Vera is een chip die specifiek is ontworpen voor AI-agenten. Hij bevat 88 zogeheten Olympus-cores en heeft een geheugenbandbreedte van 1,2 terabyte per seconde. De chip maakt deel uit van het bredere Vera Rubin-platform. Er komt ook een variant voor gebruik in satellieten, onder de naam Starmind. Agentic AI vraagt veel rekenkracht van de processor zelf, bijvoorbeeld voor het uitvoeren van code en het coördineren van taken tussen aanroepen van AI-modellen. Vera neemt dat werk over, zodat de grafische chips zich kunnen richten op de modelberekeningen. Volgens NVIDIA verloopt de taakafhandeling hierdoor tot 1,8 keer sneller dan met gangbare x86-processors. SpaceXAI breidt zijn rekencapaciteit uit naar het niveau van gigawatts.
Thomson Reuters bouwt eigen taalmodel voor juridisch werk
Thomson Reuters heeft een eigen groot taalmodel ontwikkeld voor professioneel juridisch werk. Het model met de naam ‘Thomson’ draait onder de motorkap van CoCounsel en ondersteunt taken zoals gestructureerde documentbeoordeling. Het bedrijf gebruikte hiervoor een open-source basismodel, momenteel Snowdon van Imperial College London. Dat model werd verder getraind met minder dan tien procent van de 175 jaar aan content die Thomson Reuters bezit, afkomstig uit Westlaw, Practical Law, Checkpoint en Reuters News. Aan die training werkten 1.500 juridische redacteuren mee om het model te voorzien van gedetailleerde annotaties. Thomson Reuters koos bewust voor een eigen model in plaats van een gehuurd model van een derde partij. De reden is dat rekenkracht steeds minder schaars wordt, omdat er veel concurrentie en investering in zit. Betrouwbaarheid en controleerbaarheid blijven volgens het bedrijf wel schaars. Door een eigen model te bouwen, wil Thomson Reuters onafhankelijk blijven van de architectuur en prijsmodellen van andere aanbieders. Het bedrijf noemt dit “fiduciary-grade AI”: AI die nauwkeurig te controleren en te verantwoorden is.
Chinese hackers zetten DeepSeek in om aanvallen te versnellen
Het Taiwanese onderzoeksbureau TeamT5 meldt dat aan de Chinese staat gelieerde hackgroepen open-source AI-modellen zoals DeepSeek gebruiken om hun cyberaanvallen op te schalen. Volgens de onderzoekers is het aantal aanvallen van deze groepen meer dan verdubbeld sinds ze taken aan AI delegeren. DeepSeek is bij hen populair omdat het krachtig, goedkoop en licht beveiligd is. De groep Grimfengxi gebruikte het model om exploitcode te genereren. De groep Huapi zette Chinese AI in om het e-mailsysteem van een Taiwanees bedrijf aan te vallen. De groep Teleboyi verzamelde met AI duizend IP-adressen en bracht bedrijfsnetwerken in kaart. AI werd verder ingezet voor verkenning, het zich verplaatsen binnen systemen en het ontsleutelen van bestanden. Doelwitten waren onder meer een Taiwanees technologiebedrijf en denktanks. Een klein bedrijf verkocht bijbehorende hacktools voor bedragen tussen 44.500 en 74.000 dollar aan minstens vier hackgroepen.
Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie
Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie.
Lees het hele
artikel