Geleerde lessen onderwijsinnovatie
Wie decennia onderzoek doet naar schoolhervorming, leert vooral wat er niet lukt. Dat is de kern van de blogpost Lessons I Have Learned from Researching School Reform van onderwijsonderzoeker en emeritus-hoogleraar Larry Cuban. Hij blikt daarin terug op een gesprek met Stanford-studenten die na hun MBA hervormingen wilden doorvoeren op scholen.
Cuban, die zelf als docent, leidinggevende en onderzoeker bijna een halve eeuw actief was in het Amerikaanse onderwijs, ontving een groep van achttien MBA-studenten. Velen van hen hadden via Teach for America lesgegeven op scholen in stedelijke omgevingen; anderen hadden als consultant gewerkt in grootstedelijke schooldistricten. Ze wilden weten wat Cuban had geleerd over hervormingen.
Cuban formuleerde vier lessen:
- Hij onderscheidt drie fasen die vaak door elkaar worden gehaald: er wordt gepraat over hervorming, de formele invoering van hervormingsbeleid, en de daadwerkelijke doorvoering ervan in de klas.
- Hij stelt hij dat gepraat en beleid over doelen, curriculum, instructie en organisatie van scholen zich in cycli herhalen, terwijl de daadwerkelijke implementatie traag verloopt, gestage inzet vraagt en zich met horten en stoten voltrekt.
- Hij signaleert dat het inzetten van publieke scholen als oplossing voor bredere economische, sociale en politieke problemen in de Verenigde Staten al decennialang een terugkerend patroon is. T
- Hij constateert dat het Amerikaanse publieke onderwijssysteem over de afgelopen twee eeuwen wordt gekenmerkt door zowel stabiliteit als verandering, niet door het een ten koste van het ander.
Na deze uiteenzetting van ongeveer dertig minuten kreeg een van de studenten het woord. Zichtbaar aangedaan vertelde ze over haar ervaring als docente in een stedelijk schooldistrict en haar overstap naar Stanford om conceptuele en organisatorische vaardigheden op te doen. Ze wilde met die kennis terugkeren naar een vergelijkbaar systeem om organisatorische en onderwijskundige veranderingen door te voeren. Haar vraag aan Cuban was direct: als hervormingsgepraat in cycli verloopt, hervormingen terugkeren, hervormers regelmatig struikelen en veranderingen klein blijven, welke hoop biedt dat dan aan een kamer vol mensen die scholen willen verbeteren?
Volgens Cuban school er in die vraag een onuitgesproken aanname: dat de wil om goed te doen, de bereidheid om hard te werken en een Stanford-diploma voldoende zouden zijn om een falende klas of school te veranderen. Cuban benadrukte dat elke aspirant-hervormer kennis nodig heeft van eerdere, goedbedoelde pogingen en van voorgangers die eveneens hard werkten maar vaker kleine successen boekten dan doorbraken.
In zijn antwoord vergeleek Cuban het starten van een hervorming met het beklimmen van een lastige berg. Wie die tocht onderneemt, heeft volgens hem een gids nodig die eerlijk is over waar de kloven zitten, welke paden doodlopen, waar het ijzig glad is, en die ook uitspreekt dat de top misschien niet wordt bereikt. Nauwkeurige kennis van de te verwachten moeilijkheden, eerlijkheid en bescheidenheid noemt hij bepalend voor het al dan niet bereiken van die top, of het nu om een berg of om een schoolhervorming gaat. Hoop op succes ligt volgens hem in vakkennis, probleemoplossend vermogen en moed, maar de inspanning is volgens Cuban ook de moeite waard als succes uiteindelijk uitblijft.
Mijn opmerkingen
Cuban schrijft vanuit een Amerikaanse context. Toch is zijn onderscheid tussen praten, beleid en klaspraktijk minstens zo bruikbaar voor het Nederlandse onderwijs. Bij een implementatie van een leermanagementsysteem zijn de ambities vaak hoog (o.a. personalisering), richt de formele invoering zich -begrijpelijkerwijs- op implementatie zonder dat het onderwijs wordt aangepast, en lukt het lang niet altijd om daarna het LMS te gebruiken in lijn met de ambitie (o.a. omdat de focus op een ander thema ligt). Onderwijsinstellingen onderschatten m.i. ook vaak wat komt kijken bij de invoering van leertechnologie ten behoeve van bijvoorbeeld het realiseren van meer flexibel onderwijs (bijvoorbeeld als het gaat om het organiseren en faciliteren ban passende ondersteuning).
Verder ben ik het heel erg eens dat we ook kennis moeten hebben van de geschiedenis van onderwijsinnovaties binnen specifieke organisaties of sectoren. Wat dat betreft vind ik het jammer dat SURF in de loop der jaren heel veel producten van innovatieprojecten uit het verleden heeft verwijderd. Probeer maar eens publicaties over digitale portfolio’s van rond 2005 bij SURF te vinden. Terwijl rapporten over hetzelfde onderwerp van jaren later vergelijkbare inhoud hebben (zonder te verwijzen naar eerder verschenen werk).
Wat mij tot slot aanspreekt in Cubans antwoord aan de teleurgestelde studente, is de nadruk op eerlijkheid over de risico’s van verandering, zonder in cynisme te vervallen. Die eerlijkheid wordt nog weleens vermeden uit angst om draagvlak te verliezen. Cubans punt dat de inzet de moeite waard blijft, ook zonder gegarandeerd resultaat, is een nuchtere en relativerende constatering.
Lees het hele
artikel