Bloggers

Waar ik me de afgelopen week over verwonderd heb, als het gaat om generatieve AI (deel 59)

Zeventien nieuwtjes hebben mijn 59ste overzicht van AI-nieuws, waarover ik me heb verwonderd, gehaald. Ze variëren van de illustratie van de toenemende machtspositie van AI-bedrijven tot het nieuws dat Amerikanen AI vaker gebruiken, maar ook sceptischer worden.

CEO’s AI-bedrijven schoven aan bij G7-top in Frankrijk

Op de G7-top in Frankrijk namen Sam Altman van OpenAI, Demis Hassabis van Google DeepMind en Dario Amodei van Anthropic samen met andere CEO’s van technologiebedrijven (o.a. Mistral’s Arthur Mensch) deel aan gesprekken met staatshoofden en diplomaten. Zij waren uitgenodigd als informele adviseurs. De gesprekken gingen onder meer over ‘soevereine AI’. Dat is de ambitie van landen om eigen AI-modellen te ontwikkelen zonder volledig afhankelijk te zijn van Amerikaanse infrastructuur. Verder stonden de energievraag van grote datacenters, de implementatie van de Europese AI-verordening en de concurrentie met China op de agenda. De aanwezigheid van niet-verkozen bedrijfsleiders bij een overleg van democratisch gekozen regeringsleiders roept volgens The AI Chronicle vragen op over de verdeling van macht en invloed bij beslissingen over AI-beleid. Het illustreert in elk geval het strategisch belang van AI voor samenlevingen en geopolitiek, en de machtspositie van AI-bedrijven.

Amazon-topman uitte zorgen over AI-modellen Anthropic bij overheid

Verleden week heb ik uitgebreid aandacht besteed aan Fable 5, een nieuw -krachtig- model van Anthropic. Het model, verwant aan het Mythos-model, werd eerst gelanceerd en later weer ontoegankelijk gemaakt op last van de regering Trump. Volgens The Wall Street Journal heeft Amazon-topman Andy Jassy zijn zorgen over twee AI-modellen van Anthropic geuit bij de Amerikaanse overheid (bron: TechCrunch). Jassy zou tegen minister van Financiën Scott Bessent en andere functionarissen hebben gezegd dat Amazon-onderzoekers met het model Claude Fable 5 informatie konden achterhalen die bruikbaar is voor cyberaanvallen. De overheid stelde daarna exportbeperkingen in voor de modellen Fable 5 en Mythos 5. Anthropic blokkeerde vervolgens wereldwijd de toegang tot beide modellen. Amazon is een grote investeerder in Anthropic. Het bedrijf bevestigt dat overheden soms om advies vragen, maar deelt geen details. Ook AWS ondervindt gevolgen van de blokkade. David Sacks geeft volgens TechCrunch een andere lezing. Hij is adviseur van president Trump. Volgens hem weigerde Anthropic-topman Dario Amodei een ‘jailbreak’ te herstellen of het model terug te trekken. Anthropic zegt dat de betreffende mogelijkheden ook in andere openbare modellen voorkomen.
Meer dan honderd leidinggevenden en onderzoekers op het gebied van cybersecurity hebben de afgelopen week een open brief ondertekend waarin zij de Amerikaanse overheid oproepen het exportverbod op Anthropic’s Fable 5 op te heffen. Volgens de ondertekenaars schaadt het verbod vooral verdedigers, terwijl aanvallers vergelijkbare mogelijkheden gewoon uit andere AI-modellen kunnen halen. Tijdens de G7 is waarschijnlijk ook over Amerika’s exportverbod van geavanceerde AI-technologie gesproken. De NOS meldt afgelopen woensdag dat Anthropic al dagenlang probeert om het verbod op Fable 5 op te heffen. Op het moment van schrijven vooralsnog zonder succes (al kan dat ook weer zo veranderen).

China herziet duizenden opleidingen vanwege AI

Chinese universiteiten hebben tussen 2021 en 2025 ruim 12.200 bacheloropleidingen geschrapt of opgeschort. In dezelfde periode kwamen er ongeveer 10.200 nieuwe opleidingen bij. Daarmee veranderde meer dan 30 procent van het totale aanbod. Dit blijkt uit cijfers van het Chinese ministerie van Onderwijs. De geschrapte opleidingen liggen vooral op het gebied van kunst, talen en management. Die richtingen worden in China gezien als verzadigd. Meer dan 16 procent van de jongeren in China heeft geen werk. De nieuwe opleidingen sluiten aan bij economische speerpunten van de overheid. Negen universiteiten voerden bijvoorbeeld een nieuwe opleiding in op het gebied van embodied intelligence.

Adobe Firefly krijgt agentische functies en nieuwe studiopomgeving

Adobe heeft de Firefly AI Assistant uitgebreid met nieuwe creatieve vaardigheden. Gebruikers kunnen op basis van een tekstbeschrijving een volledig merkpakket genereren, inclusief logo en kleurenpalet. Productfoto’s zijn om te zetten naar korte video’s met belichting, beweging en merkstijl. Er zijn ook tools toegevoegd voor het maken van storyboards en het automatisch samenstellen van een eerste videosnede uit ruwe beelden. Tegelijk kondigt Adobe een vernieuwd Firefly-studioplatform aan. Dat platform -nu nog in een besloten bèta-omgeving- combineert generatie en bewerking in één ruimte. Via de functie Elements kunnen eerder gemaakte personages, locaties en objecten worden hergebruikt in nieuwe generaties. Projects houdt alle bestanden en creatieve context bij elkaar. De AI-assistent is ook als publieke bèta beschikbaar in Premiere, Photoshop, Illustrator, InDesign en Frame.io.

Claude Design integreert huisstijl en code

Anthropic heeft mogelijkheden voor het werken met een eigen ontwerpsysteem aan Claude Design toegevoegd. Gebruikers kunnen hun ontwerpsysteem importeren vanuit een GitHub-repository, ontwerpbestanden of directe uploads. Claude bouwt ontwerpen op basis van de eigen componenten en controleert het resultaat voordat de gebruiker het ziet. In grotere teams kan een beheerder één standaard ontwerpsysteem instellen en wijzigingen vergrendelen. Ontwerpen zijn nu ook direct door te sturen naar Claude Code. Via de opdracht /design-sync wordt het ontwerpsysteem meegenomen, zodat nieuw ontwikkeld werk aansluit op bestaande componenten. Exporteren naar PDF en PowerPoint is nu betrouwbaarder. Claude Design is verbonden met tools als Adobe, Canva, Gamma, Miro, Replit, Vercel en Wix. De functie is beschikbaar voor gebruikers van de Pro-, Max-, Team- en Enterprise-abonnementen.

Nadella: concurrentievoordeel zit in learning loops, niet in modelkeuze

Microsoft-topman Satya Nadella heeft in een memo betoogd dat organisaties hun AI-voordeel niet halen uit de keuze voor een bepaald model, maar uit zogenoemde learning loops). Een learning loop is een systeem dat bij elk gebruik beter wordt. Dat gebeurt doordat het systeem elke interactie, elke correctie en elk resultaat vastlegt en terugkoppelt. Nadella stelt volgens Forbes daarmee ook het “human in the loop”-principe ter discussie. Daarin keurt een medewerker de AI-uitvoer goed, maar leert het systeem zelf niets. Learning loops bouwen kost tijd en vraagt om goede infrastructuur, databeheer en discipline. Critici wijzen erop dat een beter geschreven prompt in veel gevallen hetzelfde resultaat oplevert. Bovendien heeft Nadella er volgens Forbes belang bij: Microsoft wil dat bedrijven hun learning loops bouwen op Azure.

Meta erkent problemen bij reorganisatie rond AI-afdeling

Meta richtte begin 2026 een nieuwe AI-divisie op met ongeveer 6.500 medewerkers. Die reorganisatie ging gepaard met grote mate van ontevredenheid. Chief Technology Officer Andrew Bosworth erkende in een intern bericht dat het bedrijf slecht had gecommuniceerd over de verandering en de gevolgen voor medewerkers. Hij noemde de aanpak zelf “gruwelijk”. Medewerkers klaagden over eentonig werk, gebrek aan loopbaanperspectief en wisselende managementstructuren. In reactie hierop kondigt Meta aan dat managers maximaal 20 directe rapportages krijgen en dat medewerkers minder van leidinggevende wisselen. Medewerkers die verplicht werden overgeplaatst naar de AI-afdeling, mogen nu intern solliciteren op andere functies.

Z.ai’s GLM-5.2 met contextvenster van één miljoen tokens

Z.ai is een Chinees bedrijf dat deze week met een nieuw AI-model is gekomen: GLM-5.2. Dat is een AI-model gericht op langdurige taken die uren tot tientallen uren in beslag nemen. Het model ondersteunt een contextvenster van één miljoen tokens. Dat is niet alleen een technische specificatie: de makers stellen dat het model ook bij lange, complexe codeeropdrachten betrouwbaar blijft presteren. Op drie benchmarks voor langdurige coderingstaken scoort GLM-5.2 volgens eigen zeggen als sterkste open-sourcemodel. Op de FrontierSWE-benchmark -gericht op technische projecten die veel uren kosten- presteert het iets beter dan GPT-5.5 en scoort het één procent lager dan Claude Opus 4.8. Het model is beschikbaar onder een MIT-licentie, zonder geografische beperkingen. Een nieuwe architectuurverbetering, IndexShare, verlaagt de rekenbehoefte bij lange contexten met een factor 2,9.

OpenRouter combineert AI-modellen tot betere onderzoeksresultaten

Fusion is een nieuwe toepassing van OpenRouter. Met behulp van Fusion combineer je de antwoorden van meerdere AI-modellen tot één resultaat. Een gebruiker stuurt daarbij één verzoek. Dat verzoek gaat naar een groep modellen. Elk model werkt met websearch en webfetch. Een beoordelingsmodel analyseert vervolgens de antwoorden van de groep. Het brengt overeenkomsten, tegenstellingen en hiaten in kaart. Op basis daarvan stelt het systeem een eindantwoord op. OpenRouter testte Fusion met de DRACO-benchmark voor onderzoekstaken. Een combinatie van de modellen Fable 5 en GPT-5.5 scoorde hoger dan elk van de twee modellen afzonderlijk. Ook een combinatie van goedkopere modellen kwam dicht bij de score van Fable 5, tegen ongeveer de helft van de kosten. Het ging om de modellen Gemini 3 Flash, Kimi K2.6 en DeepSeek V4 Pro. Fusion is te gebruiken via de API of via een chatomgeving op de site van OpenRouter.

Facebook voegt AI-zoekmodus en creatieve bewerkingstools toe

Facebook heeft een reeks nieuwe AI-functies beschikbaar gemaakt voor gebruikers. De meest opvallende toevoeging is de AI Mode. Dat is een nieuwe zoektab die via Meta AI antwoorden geeft op basis van wat mensen openbaar delen in groepen en reels, in plaats van een lijst met zoekresultaten. Daarnaast zijn er nieuwe bewerkingsmogelijkheden voor foto’s en video’s. Gebruikers kunnen met AI-gestuurde templates collages maken van recente foto’s uit hun camera-rol, of videomontages samenstellen met overgangseffecten. Deze suggesties zijn uitsluitend opt-in en zijn op elk moment uit te zetten. Tot slot is er een Wardrobe-functie waarmee gebruikers via AI hun kleding, haar of accessoires in profielfoto’s en stories kunnen aanpassen. Alle functies zijn gebaseerd op Muse Spark. Dat is het eigen AI-model van Meta.

Vakkennis blijft bepalend voor succes bij AI-ondersteund programmeren

Anthropic heeft onderzoek gepubliceerd naar het gebruik van Claude Code, gebaseerd op een analyse van circa 400.000 sessies van zo’n 235.000 gebruikers tussen oktober 2025 en april 2026. In een gemiddelde sessie neemt de gebruiker de planningsbeslissingen en neemt het AI-systeem de uitvoeringsbeslissingen. Niet de achtergrond als programmeur, maar vakinhoudelijke kennis blijkt bepalend voor succes. Elke onderzochte beroepsgroep haalt vergelijkbare succespercentages als softwareontwikkelaars. Gebruikers met meer domeinexpertise sturen de AI effectiever aan en bereiken vaker het gewenste resultaat. Over de zeven onderzochte maanden verschoof het gebruik van foutoplossing naar bredere taken als softwareoperaties en data-analyse. De geschatte economische waarde van een gemiddelde sessie steeg in die periode met 27%. Dit onderzoek is ook relevant voor als je opnieuw na gaat denken over curricula op het gebied van programmeren.

SpaceX neemt Cursor over voor 60 miljard dollar

SpaceX heeft volgens The Verge bevestigd dat het de AI-codeertool Cursor overneemt voor 60 miljard dollar. De overname volgt kort na de beursgang van SpaceX. In april maakten beide partijen al een overeenkomst bekend: SpaceX zou Cursor overnemen voor 60 miljard dollar, of bij het afzien van de deal een vertrekpremie van 10 miljard dollar betalen. Volgens een SEC-melding verwacht SpaceX de overname in het derde kwartaal van 2026 af te ronden. Aanleiding is de zwakke positie van xAI op het gebied van codeerhulpmiddelen. Dit platform blijft duidelijk achter bij Claude Code van Anthropic en Codex van OpenAI. Cursor was een veelbelovende AI-start up en  biedt vergelijkbare mogelijkheden om het schrijven van code te automatiseren. De startup groeide de afgelopen jaren sterk door toenemende vraag naar efficiëntere programmeertools en de opkomst van zogenoemd “vibe coding”.

Benchmark voor AI in life science-onderzoek

De afgelopen week is OpenAI met het initiatief ‘LifeSciBench’ gekomen. Dat is een benchmark waarmee AI-systemen worden getest op taken die aansluiten bij het dagelijkse werk van life science-onderzoekers, zoals het interpreteren van wetenschappelijk bewijs, het ontwerpen van experimenten en het beoordelen van vertaalrisico’s naar de klinische praktijk. De benchmark bevat 750 taken, ontwikkeld door 173 wetenschappers met een doctoraat en ervaring in de biotech- of farmaceutische industrie. GPT-Rosalind, het nieuwste model van OpenAI, behaalt een slagingspercentage van 36,1 procent, tegenover 25,7 procent voor het eerdere GPT-5.5. De scores liggen beduidend lager bij taken waarbij het model informatie uit bijlagen zoals figuren of sequentiebestanden moet verwerken: het slagingspercentage daalt dan van 45,1 naar 28,1 procent. OpenAI stelt dat sterk presteren op de benchmark niet gelijkstaat aan daadwerkelijke bijdragen aan lopend onderzoek.

Meer Amerikanen gebruiken AI-chatbots, maar scepsis neemt toe

Ongeveer de helft van de Amerikaanse volwassenen gebruikt inmiddels AI-chatbots, tegenover een derde in 2024. Dat blijkt uit een onderzoek van het Pew Research Center onder 5.119 volwassenen. Een kwart gebruikt deze tools dagelijks. ChatGPT is de meest gebruikte chatbot: 44% van de volwassenen maakt er gebruik van, tegenover 34% een jaar eerder. Tegelijk is het vertrouwen in AI beperkt. Vier op de tien Amerikanen verwachten dat AI de komende twintig jaar een negatief effect zal hebben op de samenleving. Twee derde vindt dat AI te snel gaat. Opvallend is dat jongeren onder de dertig pessimistischer zijn over de gevolgen van AI dan oudere leeftijdsgroepen, ondanks dat zij deze toepassingen meer intensief gebruiken. Driekwart heeft weinig tot geen vertrouwen in de overheid om AI effectief te reguleren.

Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie

Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie.

Lees het hele artikel