Waar ik me de afgelopen week over verwonderd heb, als het gaat om generatieve AI (deel 57)
Weer veel nieuws waarover ik me deze week heb verwonderd. Bijvoorbeeld over senator Bernie Sanders en AI en regisseur Martin Scorsese en AI. En wat heeft AI te maken met gratis schoonmaken?
Bernie Sanders wil publiek mede-eigenaar maken van grote AI-bedrijven
De Amerikaanse senator Bernie Sanders heeft in de New York Times een opiniestuk gepubliceerd waarin hij pleit voor publiek mede-eigenaarschap van grote AI-bedrijven. Hij kondigt daarin de American AI Sovereign Wealth Fund Act aan. Dat wetsvoorstel verplicht bedrijven als OpenAI, Anthropic en xAI om eenmalig de helft van hun aandelen over te dragen aan een staatsfonds. De overheid krijgt daarmee stemrecht en bestuurszetels bij deze bedrijven. Sanders stelt dat AI is gebouwd op kennis die collectief is opgebouwd -via boeken, wetenschappelijk onderzoek en andere publieke bronnen- en dat de opbrengsten daarom ook ten goede moeten komen aan het publiek. Het fonds keert dan geld uit aan alle Amerikanen en zal op termijn bijdragen aan toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en huisvesting. Sanders verwijst daarvoor naar Noorwegen en Alaska, waar staatsfondsen al decennialang publieke dividenden uitkeren. Deze bijdrage staat ook op zijn eigen website. Goed voorbeeld doet goed volgen, Barbara Kathmann?
Martin Scorsese wordt adviseur bij AI-bedrijf Black Forest Labs
Filmregisseur Martin Scorsese is toegetreden als adviseur bij Black Forest Labs. Dit is het bedrijf achter het beeldgeneratiemodel FLUX. Scorsese zegt het model te gebruiken voor het maken van storyboards tijdens de pre-productiefase van films. Hij wijst erop dat het visualiseren van ideeën voor cast en crew altijd een uitdaging is geweest. Met FLUX kan hij sneller en duidelijker communiceren wat hij voor ogen heeft aan productiemedewerkers zoals de productieontwerper en de cameraman. Black Forest Labs ontwikkelt modellen die zijn gericht op wat het bedrijf “visuele intelligentie” noemt. Dat omvat toepassingen voor uiteenlopende vakgebieden, van animatie tot architectuur en robotica. Scorsese gebruikte eerder 3D-technologie voor Hugo en de-aging software voor The Irishman. Zijn rol als adviseur moet het bedrijf helpen de modellen verder te ontwikkelen vanuit het perspectief van filmmakers. Opvallend dat één van de bekendste regisseurs uit Hollywood een actieve rol vervult bij een AI-bedrijf. ‘Hollywood’ staat normaliter niet te juichen bij AI-technologie. Ik hoorde ook al op het radionieuws dat het initiatief van Scorsese binnen de filmindustrie tot de nodige reuring heeft geleid.
Startup biedt gratis schoonmaak in ruil voor video-opnames thuis
Het AI-bedrijf Shift is gestart met een dienst voor inwoners van New York City. Bewoners kunnen een schoonmaakbeurt boeken zonder daarvoor te betalen. Een medewerker van het bedrijf bezoekt de woning, maakt die schoon en vertrekt. De medewerker draagt daarbij een camera op het hoofd die de hele sessie opneemt. Shift gebruikt deze beelden als trainingsdata voor AI-systemen, met als doel robots te leren hoe alledaagse taken in echte woonomgevingen worden uitgevoerd. Het bedrijf zegt persoonlijk identificeerbare informatie in de opnames te anonimiseren, maar geeft geen details over hoe dat proces werkt. Op social media zijn de reacties schijnbaar verdeeld: sommigen zijn bereid mee te doen, anderen wijzen op de privacyrisico’s van het delen van beelden van de eigen woning, die inzicht geven in inkomensniveau, gewoonten en dagelijkse routines.
Anthropic: AI schrijft inmiddels meer dan 80 procent van onze eigen code
Anthropic kwam deze week met een rapport over de mate waarin AI het ontwikkelproces van AI-modellen heeft overgenomen. In mei 2026 was meer dan 80 procent van de code die aan Anthropics codebase werd toegevoegd, geschreven door Claude. In het tweede kwartaal van 2026 verwerkte een gemiddelde Anthropic-engineer acht keer zoveel code per dag als in 2024. Naast codering laat het rapport zien dat Claude bij gestructureerde onderzoeksexperimenten inmiddels beter presteert dan ervaren onderzoekers. Bij het optimaliseren van trainingscode haalde Claude Mythos Preview een versnelling van 52 keer ten opzichte van de startcode; een vakkundig mens zou daar vier tot acht uur over doen en uitkomen op een factor vier. Waar Claude nog achterblijft, is in het zelfstandig bepalen welke onderzoeksvragen het waard zijn om te onderzoeken.
VN-rapport: milieudruk van AI neemt toe en baten zijn ongelijk verdeeld
Een denktank van de Verenigde Naties heeft een rapport gepubliceerd over de milieu-impact van AI. Het rapport beschrijft hoe het gebruik van stroom, water en land door AI-datacenters toeneemt. AI was vorig jaar verantwoordelijk voor een vijfde van het stroomgebruik van datacenters. Die verhouding groeit naar verwachting verder. Duurzame energiebronnen zijn niet toereikend om die groei op te vangen, waardoor bedrijven ook fossiele brandstof blijven gebruiken. Het geschatte waterverbruik voor koeling ligt in dit rapport aanzienlijk hoger dan in eerdere ramingen. Tegelijk zijn de voordelen van AI ongelijk verdeeld: 90 procent van de AI-rekenkracht bevindt zich in China en de Verenigde Staten. Landen in Zuid-Amerika en Afrika dragen wel de lasten via grondstoffenwinning en klimaatgevolgen, maar hebben beperkte toegang tot de technologie. Dit geldt overigens voor veel meer technologieën. Experts noemen de aanbevelingen in het rapport, zoals meer transparantie en tempering van het gebruik, volgens de NOS grotendeels algemeenheden zonder concrete actiepunten.
Meta Business Agent voor klantcommunicatie via WhatsApp, Messenger en Instagram
Meta heeft een nieuwe loot aan de AI-stam gerealiseerd: Meta Business Agent. Zij hebben deze toepassing beschikbaar gesteld voor bedrijven wereldwijd. Het gaat om een AI-agent die klantvragen beantwoordt, productaanbevelingen doet, afspraken inplant en verkoopgesprekken afhandelt via WhatsApp, Messenger en Instagram. De agent reageert in de taal van de klant en met de toon van het bedrijf. Meer dan een miljoen bedrijven gebruiken de agent al op WhatsApp en Messenger. Naast klantcontact biedt de agent ook een dagelijkse samenvatting van gemiste gesprekken en inzichten per conversatiethread. Daarnaast heeft Meta het Meta Business Agent Platform uitgebracht. Dat is een platform waarmee grotere bedrijven de agent kunnen koppelen aan systemen als Shopify en Zendesk. Bedrijven kunnen de agent in eerste instantie gratis gebruiken. In de komende maanden komen er betaalde abonnementsvormen. Meta kondigt ook aan dat klanten bedrijven met een Business Agent straks rechtstreeks via WhatsApp kunnen vinden via de zoekfunctie. Wel geldt: je vertrouwt heel wat data toe aan Meta.
LLM-antwoorden in juridisch onderwijs beter beoordeeld dan die van docenten
Onderzoekers van Stanford lieten zestien Amerikaanse hoogleraren Rechtsgeleerdheid 2.918 anonieme vergelijkingen van antwoorden op vragen beoordelen. Daarbij ging het om antwoorden van mensen en van taalmodellen op vragen over contractrecht. De taalmodellen kwamen in gemiddeld 75 procent van de gevallen als beste uit de bus. Hun antwoorden werden ook minder vaak als schadelijk of onjuist aangemerkt dan die van menselijke beoordelaars: 3,5 procent tegenover ruim 12 procent. De onderzoekers kozen bewust voor rechten als testdomein, omdat dat vakgebied vraagt om redeneren, omgaan met ambiguïteit en het bereiken van verdedigbare conclusies. Het gaat dus niet om één enkel juist antwoord. De voorkeur voor de taalmodellen was consistent over alle beoordelaars heen. De onderzoekers concluderen dat een apart taalmodel als beoordelaar kan fungeren. Dat maakt de evaluatiemethode schaalbaar voor andere vakgebieden met vergelijkbare beoordelingscomponenten, menen de onderzoekers.
Graafschap College en ROC van Twente onderzoeken in practoraat AI-gebruik in technisch mbo
Het Graafschap College en ROC van Twente zijn in september 2025 gestart met het practoraat Smart Technology & AI. Dit practoraat richt zich op technische opleidingen als werktuigbouwkunde, mechatronica, ICT en bouw- en vervoer. Dat zijn sectoren met beroepen waarin AI een toenemende rol speelt. Practor Anika Embrechts leidt een onderzoeksgroep die ook actief is op het gebied van docentprofessionalisering en onderwijsontwikkeling. Onderdeel van het practoraat zijn maandelijkse AI-leercirkels, waarin studenten, docenten en mkb-bedrijven uit de regio Twente/Achterhoek samen werken aan toepassingen van AI in de maakindustrie.
OpenAI distantieert zich van externe politieke organisaties
OpenAI heeft in een openbare verklaring toegelicht hoe het bedrijf omgaat met politieke beïnvloeding rond AI-beleid. Het bedrijf stelt geen donaties te doen aan politieke kandidaten, campagnes of super PACs, en geen eigen personeelsfonds voor politieke doeleinden te hebben. Aanleiding voor de verklaring is onder meer de betrokkenheid van medeoprichter en president Greg Brockman bij de politieke organisatie Leading the Future (LTF). OpenAI benadrukt dat deze betrokkenheid uitsluitend op persoonlijke titel plaatsvindt en niets zegt over de standpunten van het bedrijf. Werknemers zijn vrij om persoonlijk deel te nemen aan het politieke proces, maar spreken daarbij niet namens OpenAI. Het bedrijf roept organisaties die lobbyen rond AI-beleid op om transparant te zijn over hun standpunten en wie zij vertegenwoordigen. OpenAI zegt zelf voor te staan op zorgvuldige regulering, strenge veiligheidsnormen en brede toegang tot AI. Leading the Future is sterk voor ‘vrijheid blijheid’ op het gebied van AI-regulering. In tegenstelling tot de politieke nonprofit organisatie Public First, die gesponsord wordt door Anthropic. Nota bene: Sam Altman van OpenAI heeft de inauguratie van Donald Trump gesponsord, net als heel veel big tech ‘bro’s’. Het is de vraag hoe lang je het vol kunt houden geen politieke organisaties te steunen als jouw oprichters en bestuurders dat wel nadrukkelijk doen (vooral als het gaat om AI-gerelateerde zaken).
Florida daagt OpenAI voor de rechter wegens onveilige chatbot
De Amerikaanse staat Florida heeft een rechtszaak aangespannen tegen OpenAI en topman Sam Altman. De aanklacht stelt dat ChatGPT een onveilig product is dat gevaarlijk gedrag faciliteert en aanmoedigt, waaronder geweld en zelfbeschadiging. Florida is de eerste Amerikaanse staat die OpenAI op deze manier aanpakt en Altman persoonlijk aansprakelijk stelt. In de 83 pagina’s tellende aanklacht verwijzen de aanklagers onder meer naar een schietpartij op de Florida State University in april 2025, waarbij twee mensen omkwamen. De dader had vooraf zeker 200 gesprekken met ChatGPT gevoerd en vroeg de chatbot om advies over wapens, munitie en locaties op de campus. De aanklagers stellen ook dat OpenAI interne waarschuwingen van experts negeerde. OpenAI wijst erop dat de chatbot gebruikers herhaaldelijk doorverwijst naar professionele hulpverlening en dat er maatregelen zijn getroffen voor de bescherming van jonge gebruikers.
Trump wil AI-modellen vooraf laten screenen op cyberrisico’s
De Amerikaanse regering heeft een executive order uitgevaardigd die federale instanties opdracht geeft afspraken te maken met AI-ontwikkelaars over vrijwillige veiligheidstests voor nieuwe AI-modellen. De ministeries van Defensie, Handel, Financiën en Binnenlandse Veiligheid krijgen daarin een rol. Overheidsinstanties mogen nieuwe modellen tot dertig dagen onderzoeken voordat deze beschikbaar komen voor externe partijen. De nadruk ligt op risico’s voor cybersecurity en nationale veiligheid. De evaluaties worden uitgevoerd door het Center for AI Standards and Innovation (CAISI). Dat is een onderdeel van het ministerie van Handel. OpenAI, Anthropic en Google hebben al overleg gevoerd met de overheid over de invulling. Google, Microsoft en xAI hadden eerder al bekendgemaakt niet-uitgebrachte versies van hun modellen beschikbaar te stellen voor dergelijk onderzoek. De maatregel is volgens TechZine opmerkelijk omdat Trump zich eerder juist terughoudend opstelde tegenover regulering van de technologiesector.
AI-bedrijven roepen op tot regulering van synthetisch DNA vanwege biowapenrisico
AI-bedrijven en wettelijke regulering? Het is niet per definitie een contradictio in terminis. De CEO’s van OpenAI, Anthropic, Google DeepMind, Meta en Microsoft AI hebben deze week namelijk een gezamenlijke open brief ondertekend waarin zij overheden oproepen wetgeving in te voeren rond de verkoop van synthetisch DNA. De brief vraagt het Amerikaanse Congres bedrijven die synthetisch DNA verkopen te verplichten bestellingen te screenen op gevaarlijke sequenties en de identiteit van klanten te verifiëren voordat orders worden verzonden. Aanleiding is volgens Cnet de groeiende bezorgdheid dat verbeterde AI-modellen de kennisdrempel verlagen die kwaadwillenden tot nu toe weerhield van het ontwikkelen van biologische wapens. De CEO’s stellen dat AI-systemen inmiddels beter presteren dan virologen met een doctoraat als het gaat om vragen over technische laboratoriumprocessen. Naast AI-leiders ondertekenden ook experts uit de nationale veiligheid en de synthetische DNA-industrie de brief.
Canada presenteert nationale AI-strategie met focus op brede adoptie en digitale soevereiniteit
Nieuws uit Canada. De Canadese premier Mark Carney heeft op 4 juni 2026 de nationale AI-strategie “AI for All” gepresenteerd. De strategie loopt vijf jaar en richt zich op drie doelen: vertrouwen opbouwen, kansen creëren en de digitale soevereiniteit van Canada versterken. Concreet wil de regering het AI-gebruik in Canada verhogen van iets meer dan 12 procent naar 60 procent in 2034 en 250.000 AI-gerelateerde banen creëren. Onderdelen van de strategie zijn een nationaal AI-geletterdheidsplan voor alle Canadezen, toegang tot AI-tools voor alle hbo- en universiteitsstudenten, en investeringen in eigen supercomputers en cloudinfrastructuur. Ook wordt de regelgeving aangescherpt, onder meer rondom deepfakes en privacybescherming. Canada sloot de afgelopen maanden akkoorden op het gebied van samenwerking rond AI met twaalf landen, waaronder Duitsland, India en het Verenigd Koninkrijk.
ChatGPT krijgt nieuw geheugensysteem dat herinneringen automatisch bijwerkt
OpenAI heeft een vernieuwd geheugensysteem voor ChatGPT uitgerold onder de naam Dreaming. Dat systeem werkt op de achtergrond en verwerkt automatisch informatie uit eerdere gesprekken tot een actuele geheugenopslag. Het verschil met het oude systeem is dat herinneringen nu ook vanzelf worden bijgewerkt naarmate de tijd verstrijkt. Was iemand vorige maand op reis naar Singapore, dan past het systeem die context aan zodra de reis voorbij is. Gebruikers kunnen via een overzichtspagina zien wat ChatGPT over hen heeft opgeslagen, en dat aanvullen of corrigeren. Het systeem is vanaf 4 juni 2026 beschikbaar voor Plus- en Pro-gebruikers in de Verenigde Staten. Heb je daar geen betaald account? Dan kun je de toepassing de komende weken verwachten. OpenAI meldt dat recente aanpassingen de benodigde rekenkracht voor gratis gebruikers met een factor vijf hebben verminderd.
Microsoft Build 2026: zeven aankondigingen rond AI en hardware
Microsoft heeft volgens The Verge tijdens de jaarlijkse Build-conferentie een reeks producten en updates aangekondigd waarbij AI centraal stond. Het aanbod liep uiteen van nieuwe Surface-hardware tot een ‘altijd actieve’ persoonlijke assistent, en updates van eigen AI-modellen. Eén van de opvallendste hardwareaankondigingen is volgens The Verge de Surface RTX Spark Dev Box. Dat is een minicomputer voor ontwikkelaars die lokale AI-modellen willen draaien, uitgerust met Nvidia’s Arm-gebaseerde Spark RTX-chip en 128 GB unified memory. Daarnaast presenteerde Microsoft Scout, een ‘altijd actieve’ assistent gebouwd op OpenClaw. Scout werkt samen met Microsoft 365-apps zoals Outlook, OneDrive en Teams, en voert taken op de achtergrond uit zoals agendabeheer, onkostenbeheer en het opstellen van e-mails. Op het gebied van eigen AI-modellen: Microsoft presenteerde zeven nieuwe modellen, waaronder MAI-Thinking-1. Dat is het eerste redeneermodel van het bedrijf, met 35 miljard actieve parameters en een contextvenster van 128K tokens. Ten slotte toonde Microsoft de kwantumchip Majorana 2. De chip bevat qubits die duizend keer nauwkeuriger zijn dan die van de vorige generatie, dankzij een nieuw materiaalontwerp op basis van lood en andere verbindingen. Microsoft stelt hiermee zijn doel te kunnen halen om vóór 2029 een praktisch bruikbare kwantumcomputer te realiseren.
NVIDIA kondigt RTX Spark-productfamilie aan op Computex
Dit nieuws heeft op donderdagavond zelfs RTL Tonight gehaald. Op de techbeurs Computex in Taipei heeft NVIDIA een nieuwe reeks pc’s gepresenteerd, gebouwd op de RTX Spark-chip. De familie bestaat uit een laptop, een desktop en een werkstation, alle gebaseerd op dezelfde Blackwell-architectuur en gericht op Windows. De RTX Spark-chip is een samenwerking met MediaTek en combineert een Blackwell GPU met een 20-core Grace CPU, tot 128 GB gedeeld geheugen en 1 petaflop aan AI-rekenkracht. AI-agents draaien op die PC. NVIDIA verwacht bij de eerste uitrol meer dan 30 laptops van fabrikanten als Dell, HP en Microsoft. Daarnaast kondigde NVIDIA de DGX Station aan. Dat is een werkstation voor zwaarder AI-gebruik, gebouwd op de GB300 Grace Blackwell Ultra-chip met tot 748 GB geheugen en 20 petaflops rekenkracht. NVIDIA presenteerde de RTX Spark-familie als een structureel terugkerend aanbod voor elke nieuwe generatie chiparchitectuur. Er was nog meer AI-gerelateerd nieuws van NVIDIA tijdens deze beurs.
Londons AI-lab Inherent haalt 50 miljoen dollar op voor wetenschappelijk onderzoek
Het Londense AI-lab Inherent heeft 50 miljoen dollar aan investeringskapitaal opgehaald. Het bedrijf is opgericht door voormalige medewerkers van DeepMind, Microsoft en het Witte Huis. Inherent ontwikkelt een AI-systeem met de naam Faraday, vernoemd naar de wetenschapper Michael Faraday. Dat systeem is bedoeld om mensen en zelfverbeterende AI samen te laten werken aan wetenschappelijke vraagstukken. Medeoprichter Tantum Collins werkte eerder aan AI-beleid onder president Biden. Inherent zegt te willen onderzoeken hoe AI de wetenschappelijke methode fundamenteel kan hervormen, in plaats van bestaande methoden te ondersteunen. Het bedrijf profileert zich nadrukkelijk als een wetenschapslab, niet als een productbedrijf. Concrete resultaten of toepassingen zijn nog niet gepresenteerd.
IMLE als sneller alternatief voor diffusiemodellen in trajectplanning
Onderzoekers hebben Implicit Maximum Likelihood Estimation (IMLE) onderzocht voor het plannen van bewegingspaden door robots of andere systemen. De gangbare methode gebruikt zogenoemde diffusiemodellen. Die zijn nauwkeurig, maar traag: ze hebben veel rekenstappen nodig om tot een plan te komen. Daardoor zijn ze minder bruikbaar in situaties waarin snel moet worden gereageerd op veranderingen. De nieuwe aanpak met de afkorting IMLE, levert vergelijkbare resultaten maar is honderd keer sneller. Dat maakt realtime gebruik mogelijk. In tests presteerde IMLE even goed als de gangbare methode. In een scenario waarbij een systeem mensen in een dynamische omgeving moest volgen, kon het in realtime steeds nieuwe plannen maken en aanpassen. Hierdoor wordt realtime robotnavigatie mogelijk zonder dat er dure hardware nodig is.
Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie
Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie.
Lees het hele
artikel