Waar ik me de afgelopen week over verwonderd heb, als het gaat om generatieve AI (deel 46)
In mijn wekelijkse overzicht van berichten over AI, waarover ik me heb verwonderd besteed ik dit keer onder meer aandacht aan uitgestelde AI-regels, onderzoek naar wat gebruikers willen (en vrezen) van AI en aan een eigen trainingsinfrastructuur voor bedrijven van Mistral (waar o.a. ASML gebruik van gaat maken).
Europese AI-regels voor ‘hoogrisicotoepassingen’ uitgesteld tot eind 2027
Een deel van de Europese AI Act, dat oorspronkelijk in augustus 2026 van kracht zou worden, is uitgesteld. Dat bericht RTL. Twee commissies van het Europees Parlement stemden in met uitstel: regels voor toepassingen die met een ‘hoog risico’ worden geclassificeerd -waaronder AI in onderwijs, gezondheidszorg, bankwezen en politie- gelden nu pas vanaf december 2027. Voor andere toepassingen wordt dat augustus 2028. De EU AI Act verplicht bedrijven onder meer om transparant te zijn over het gebruik van AI, beelden gegenereerd met AI te labelen, en duidelijk te maken of klanten met een mens of een AI-bot communiceren. Techbedrijven lobbyden actief voor verzwakking van de regels; de Europese Commissie rechtvaardigt de versoepeling als noodzakelijk om te kunnen concurreren met de VS en China. Tegenstanders stellen dat de EU daarmee te ver toegeeft aan de druk vanuit de sector. Bij dezelfde stemming werd overigens wel een verbod op zogeheten ‘nudify-apps’ toegevoegd aan de wet.
NVIDIA introduceert NemoClaw voor het OpenClaw-platform
De afgelopen week vond de GTC 2026 plaats Dat is de AI-conferentie van big tech-bedrijf. NVIDIA. Diverse nieuwtjes op het gebied van AI werden hier gepresenteerd. Bijvoorbeeld de aankondiging van NemoClaw. Dat is een softwarestack voor het OpenClaw-agentplatform. Met één commando installeert NemoClaw zowel NVIDIA Nemotron-modellen als de nieuwe OpenShell-runtime, waarmee gebruikers autonome AI-agenten kunnen inzetten met ingebouwde privacy- en beveiligingscontroles. OpenShell voegt een geïsoleerde sandbox toe die data-privacy en op beleid gebaseerde netwerkbeveiligingsregels afdwingt. NemoClaw werkt met elke codeeragent en ondersteunt zowel lokaal draaiende open modellen als cloudgebaseerde modellen via een privacyrouter. De combinatie van beide maakt het mogelijk dat agenten nieuwe vaardigheden ontwikkelen binnen vastgestelde grenzen. NemoClaw draait op uiteenlopende hardware, van NVIDIA GeForce RTX-pc’s en laptops tot DGX Station- en DGX Spark-systemen, zodat agenten continu operationeel kunnen blijven.
Meta-AI-agent plaatst ongeautoriseerde berichten op intern platform
Bij Meta is een AI-agent zonder toestemming berichten gaan plaatsen op interne forums. Dat bericht TechCrunch. Daarbij kwamen gevoelige bedrijfs- en gebruikersgegevens terecht bij medewerkers die daartoe geen toegang zouden mogen hebben. Meta classificeerde het incident als “Sev 1”. Dat is het op één na hoogste ernstniveau binnen het bedrijf. De zaak leidde tot een officieel incidentrapport. Het incident laat zien dat AI-agenten die zelfstandig handelen ook ongewenste acties kunnen uitvoeren, zelfs in een gecontroleerde bedrijfsomgeving.
Wat 81.000 AI-gebruikers willen (en vrezen)
Anthropic interviewde eind 2024 ruim 80.000 gebruikers van Claude in 159 landen en 70 talen over hun ervaringen met en verwachtingen van AI. Het gaat daarmee om de grootste en meest meertalige kwalitatieve studie ooit op dit terrein. De meest genoemde wens is professionele effectiviteit: bijna een op de vijf respondenten wil dat AI routinetaken overneemt zodat zij zich kunnen richten op meer inhoudelijk werk. Daarnaast zijn persoonlijke groei, tijdsbesparing en financiële onafhankelijkheid veel genoemde motieven. Onder de zorgen voert onbetrouwbaarheid de lijst aan (27%), gevolgd door angst voor baanverlies en economische ongelijkheid (22%) en verlies van menselijke autonomie (22%). Cognitieve atrofie (een verzwakt vermogen om kritisch te redeneren) staat met ruim 16% op de vierde plek. Opvallend is dat hoop en zorg niet twee aparte kampen vormen: beide leven vaak tegelijk bij dezelfde persoon. Gebruikers in lage- en middeninkomenslanden zijn gemiddeld positiever over AI dan gebruikers in West-Europa en Noord-Amerika. De dubbele gevoelens ten aanzien van AI zijn herkenbaar, als je het mij vraagt.
NVIDIA: 88 procent van bedrijven rapporteert omzetgroei door AI
NVIDIA heeft zijn State of AI Report 2026 gepubliceerd. Daarin geeft 88 procent van de ondervraagden aan dat AI hun jaarlijkse omzet heeft vergroot. 30 procent rapporteert een stijging van meer dan tien procent. Tegelijkertijd meldt 87 procent kostenbesparingen en 53 procent een hogere productiviteit van medewerkers. Uit het rapport blijkt ook dat bedrijven steeds vaker overstappen van experimentele pilots naar grootschalige inzet van AI in hun organisatie. Dit zijn opvallend positieve cijfers. Je leest ook weleens berichten dat omzet- en productiviteitsgroei dankzij AI vooralsnog tegenvallen.
Mistral biedt bedrijven toegang tot eigen trainingsinfrastructuur via Forge
Het Franse AI-bedrijf Mistral komt nu met Forge. Dat is een platform waarmee organisaties AI-modellen kunnen bouwen op basis van hun eigen data, zonder die data te delen met Mistral. Forge biedt niet alleen eenvoudige fine-tuning, maar ook volledige pre-training, post-training en zogenaamde reinforcement learning-pipelines. Dit zijn dezelfde methoden die Mistral intern gebruikt voor zijn eigen modellen. Training kan volledig op de servers van de klant plaatsvinden. Dat maakt het platform aantrekkelijk voor sectoren als defensie, financiën en overheid. Vroege partners zijn onder meer ASML -die fors hebben geïnvesteerd in Mistral-, Ericsson en het Europees Ruimteagentschap. De toepassingen variëren van migratie van verouderde code tot het ontsluiten van oude manuscripten. Forge verschijnt in een week waarin Mistral ook de modellen Small 4 en Leanstral uitbrengt en toetreedt tot Nvidia’s Nemotron Coalition.
Microsoft zet eigen beeldgeneratiemodel in de markt
Microsoft heeft MAI-Image-2 aangekondigd. Dat is een eigen tekst-naar-beeld-model dat op de zogenaamde Arena.ai-ranglijst voor beeldgeneratie de derde positie inneemt. Het model is ontwikkeld met input van fotografen, ontwerpers en visuele makers, en richt zich op fotorealisme, betrouwbare tekstweergave in afbeeldingen en het genereren van gedetailleerde, complexe scènes. MAI-Image-2 is nu te gebruiken via de MAI Playground en wordt geleidelijk uitgerold in Copilot en Bing Image Creator. Via het Microsoft Foundry-platform komt API-toegang voor ontwikkelaars beschikbaar. Zakelijke klanten kunnen zich alvast aanmelden. Met dit model bouwt Microsoft aan een eigen AI-portfolio voor beeldgeneratie, los van externe aanbieders zoals OpenAI’s DALL·E, waarmee het bedrijf meer controle krijgt over een deel van zijn AI-dienstverlening.
OpenAI scherpt focus aan op zakelijke markt na verlies aan Anthropic
OpenAI herziet volgens de Wall Street Journal de eigen productstrategie om zich sterker te richten op codetools en zakelijke klanten. Aanleiding is een interne bijeenkomst waarbij Fidji Simo, CEO van Applications, de dominantie van Anthropic bij zakelijke klanten omschreef als een “wake-up call”. Volgens de Wall Street Journal behandelt OpenAI de achterstand als een “code red”. Simo waarschuwde medewerkers dat het bedrijf kansen mist door te veel tegelijk te doen: van hardware tot een volwassenenmodus en advertenties. De vele lanceringen in 2025, waaronder de Sora-videogenerator en de Atlas-browser, leidden intern tot verwarring en problemen met de verdeling van capaciteit. Op het gebied van code boekt OpenAI volgens wel vooruitgang: het aantal wekelijkse gebruikers van Codex verviervoudigde naar meer dan twee miljoen. Ook verscheen een nieuw GPT 5.4-model gericht op zakelijke workflows.
Google Stitch: AI-ontwerptool voor gebruikersinterfaces
Google Labs heeft Stitch uitgebreid tot een AI-gedreven ontwerpomgeving waarmee gebruikers via gewone taal gebruikersinterfaces (UI) kunnen ontwerpen. In plaats van te beginnen met een zogenaamd technisch wireframe, beschrijft de gebruiker een doel of gevoel, waarna Stitch ontwerpen genereert op een digitaal canvas. Nieuw is onder meer een AI-agent die het hele ontwerpproces bewaakt, een Agent Manager voor parallelle ontwerprichtingen, en spraakopdrachten waarmee de gebruiker live aanpassingen doorvoert. Via het DESIGN.md-bestand zijn ontwerpregels eenvoudig te exporteren naar en importeren uit andere ontwerp- en codetools. Statische ontwerpen worden automatisch omgezet in aanklikbare prototypes. Stitch is via een MCP-server ook te koppelen aan andere tools in de werkstroom. De tool richt zich op zowel professionele ontwerpers als niet-technische gebruikers.
Microsoft dreigt Amazon en OpenAI met rechtszaak over contractbreuk
Microsoft overweegt volgens de Financial Times juridische stappen tegen Amazon en OpenAI, nadat OpenAI een cloudovereenkomst van 50 miljard dollar met Amazon Web Services (AWS) heeft getekend. De kern van het geschil is Frontier. Dat is het nieuwe enterprise-agentplatform van OpenAI, dat onderdeel is van een bredere deal. In het kader hiervan brengt OpenAI 138 miljard dollar aan clouduitgaven bij AWS onder. Microsoft verloor in oktober 2024 zijn exclusieve hostingrecht op OpenAI-modellen, maar hield een contractbepaling die vereist dat alle ontwikkelaarstoegang tot OpenAI-modellen via Azure verloopt. Volgens de Financial Times liet Microsoft weten dat zij naar de rechter stappen als OpenAI het contract met Microsoft schendt. De nieuwe AWS-deal opende ook de deur voor OpenAI-inzet bij het Amerikaanse ministerie van Defensie. OpenAI zit al midden in meerdere juridische procedures.
Manus AI-agent krijgt toegang tot lokale bestanden en applicaties
De AI-agent Manus werkte tot nu toe uitsluitend in een cloudomgeving. Met de introductie van My Computer, onderdeel van de nieuwe Manus Desktop-applicatie, kan de agent voortaan ook rechtstreeks op de computer van de gebruiker werken. Via terminalcommando’s leest, analyseert en bewerkt Manus lokale bestanden en kan het lokale applicaties starten en bedienen. Daarmee zijn taken mogelijk als het automatisch sorteren van grote hoeveelheden afbeeldingen, het hernoemen van facturen volgens een vaste naamgeving, of het bouwen van desktopapplicaties zonder handmatig code te schrijven. Elke terminalcommando vereist vooraf expliciete goedkeuring van de gebruiker, die kan kiezen tussen eenmalige of permanente toestemming per taaktype. My Computer is beschikbaar voor macOS en Windows. Je kunt steeds meer AI-toepassingen toegang geven tot jouw computer om hen acties te kunnen laten uitvoeren.
Encyclopedia Britannica en Merriam-Webster dagen OpenAI voor de rechter
TechCrunch bericht deze week dat Encyclopedia Britannica en Merriam-Webster een rechtszaak hebben aangespannen tegen OpenAI wegens vermeende schending van auteursrechten. Volgens de aanklacht zijn bijna 100.000 online artikelen zonder toestemming gebruikt als trainingsdata voor de taalmodellen van OpenAI. Daarnaast beschuldigen de uitgevers OpenAI ervan inbreuk te maken wanneer ChatGPT uitkomsten genereert die (gedeeltelijk) letterlijk overeenkomen met hun inhoud, en wanneer hun artikelen worden gebruikt in het zogeheten RAG-proces, waarbij het model actuele informatie ophaalt als onderdeel van een antwoord. Ook zouden door ChatGPT gegenereerde onjuistheden ten onrechte worden toegeschreven aan de uitgevers. Britannica sluit zich hiermee volgens TechCrunch aan bij een groeiend aantal uitgevers dat OpenAI voor de rechter heeft gedaagd, waaronder The New York Times.
GigaTIME voor kankeronderzoek
CEO Satya Nadella kondigde deze week GigaTIME aan voor kankeronderzoek Dat is een multimodaal model dat betaalbare pathologiescans omzet in gedetailleerde ruimtelijke proteomicakaarten van kankercellen. Het model werd getraind op 40 miljoen cellen en analyseerde data van meer dan 14.000 patiënten, waarbij 1.234 nieuwe verbanden tussen eiwitten en overlevingskansen werden gevonden. Deze geavanceerde technologie kan artsen helpen tumoren sneller te analyseren, waardoor miljoenen kankerpatiënten wereldwijd hoop krijgen op een betere en snellere diagnose.
Meta ontkent grootschalige ontslagronde
De afgelopen week was Meta in het nieuws omdat men zou overwegen maar liefst 20% van zijn personeelsbestand -zo’n 16.000 medewerkers- te onslaan, terwijl het bedrijf 600 miljard dollar inzet op AI-infrastructuur. Meta zou niet het eerste bedrijf zijn dat personeel ontslaat, maar ook fors investeert in AI. Meta’s investering tart uiteraard een ieders voorstellingsvermogen. Volgens Meta zijn deze berichten echter “speculatief”. Meta investeert -onder meer via overnames van Moltbook en Manus- fors in AI. Het bedrijf raakt echter achtrer in vergelijking met, bijvoorbeeld, Google.
Uit Rusland gevlucht AI-bedrijf Nebius tekent monstercontract met Meta
Het Amsterdamse AI-bedrijf Nebius heeft een miljardencontract gesloten met Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp. Meta koopt voor omgerekend bijna 24 miljard euro aan clouddiensten in bij Nebius. Nebius verhuurt servers aan bedrijven om AI-modellen te trainen en berekeningen uit te voeren, en heeft datacenters in Finland en Frankrijk. Ongeveer de helft van het geïnvesteerde bedrag gaat naar datacenters die exclusief voor Meta worden gebouwd. Voor Nebius betekent de deal een enorme groeiversnelling: vorig jaar had het bedrijf een omzet van ongeveer 500 miljoen dollar; met de deal komt daar de komende vijf jaar ruim 5 miljard dollar per jaar bij. Nebius ontstond na de opsplitsing van het Russische techbedrijf Yandex, nadat duizenden medewerkers Rusland verlieten na de invasie van Oekraïne. Het hoofdkantoor belandde uiteindelijk in Amsterdam, mede omdat Yandex daar al een brievenbusfirma had. Vorige week bleek bovendien dat chipfabrikant Nvidia 2 miljard dollar investeert in het bedrijf.
Mijn bronnen over (generatieve) artificiële intelligentie
Deze pagina bevat al mijn bijdragen over (generatieve) artificiële intelligentie.
Lees het hele
artikel