Editie 2026 Fosway 9-Grid™ report for Learning Systems
De Britse Fosway Group presenteert ook dit jaar de Fosway 9-Grid voor Learning Systems. Dat is een overzicht van de markt van leersystemen die binnen arbeidsorganisaties in het Verenigd Koninkrijk en Europa worden gebruikt. Wat valt op?
Het rapport combineert marktanalyse met een classificatie van meer dan veertig aanbieders op basis van prestaties, potentieel, marktaandeel, kosten en ontwikkelingsrichting.
De markt wordt beïnvloed door economische onzekerheid en politieke instabiliteit. Aanbieders richten zich op kostenbeheersing en winstgevendheid, terwijl ze blijven investeren in productontwikkeling, met name rondom AI. Kopers van leersystemen zijn volgens Fosway terughoudend in hun besluitvorming: kostenbeheersing en aantoonbare impact op prestaties van bedrijven blijven prioriteit. Investeerders in leertechnologie geven volgens de samenstellers de voorkeur aan winstgevendheid en duurzame groei boven snelle expansie. De Europese markt is sterk competitief, met name in het middensegment; Noord-Europa laat relatief meer vraag zien dan andere regio’s.
De groei komt op dit moment voornamelijk van kleinere en middelgrote organisaties. Voor deze kopers van leersystemen tellen eenvoud, snelheid van implementatie en de tijd tot het eerste resultaat wordt geboekt. Compliance -leeractiviteiten waarmee je voldoet aan wet- en regelgeving- blijft een sterke drijfveer, zeker waar formele tracking en certificering vereist zijn. Tegelijkertijd signaleert het rapport dat HR-systemen leren steeds serieuzer nemen, en dat AI-ondersteuning die in bredere bedrijfsplatformen worden ingebed, de positie van zelfstandige leersystemen kunnen verzwakken. Dat speelt met name wanneer leren grotendeels informeel aard is of gestuurd wordt door de ontwikkeling van vaardigheden.
In het grote enterprise-segment speelt een bijzondere situatie rondom marktleider Cornerstone, dat een deel van de producten -die men heeft overgenomen- stopzet. Dit zorgt voor onrust bij klanten en biedt andere aanbieders mogelijkheden om zich te positioneren. HCM-systemen als Workday en SAP versterken ondertussen hun modules voor leren en ontwikkelen volgens Fosway, waardoor de concurrentie in dit segment verder toeneemt.
Uit Fosway’s eigen onderzoek blijkt dat ‘upskilling’ en ‘reskilling’ voor het tweede achtereenvolgende jaar de hoogste prioriteit vormen voor L&D-professionals. Meer dan de helft van de ondervraagde organisaties benoemt dit als focus. AI staat daar vlak achter. Compliance-training, jarenlang dominant, is gedaald naar de achtste positie, met name omdat andere thema’s nu prioriteit hebben.
Over AI is het rapport verder opvallend nuchter. De auteurs signaleren dat AI weliswaar prominent aanwezig is in de marketing van leveranciers, maar dat de kloof tussen belofte en dagelijkse praktijk nog steeds aanzienlijk is. Eerder Fosway-onderzoek uit 2025 liet zien dat slechts 10 procent van de geclaimde AI-functionaliteiten daadwerkelijk in gebruik was bij klanten. Opvallend citaat:
In some regions and industries, the most requested AI feature is simply the ability to switch AI off
Automatisering van administratieve taken roept bij sommige medewerkers onrust op over hun positie.
De onderzoekers van Fosway zien vanuit zakelijk oogpunt twee duidelijke aankoopstrategieën:
- Proactieve organisaties, vaak bedrijven die nog geen systeem hebben of waarvan het contract binnenkort moet worden verlengd, onderzoeken actief AI-gestuurde oplossingen om veranderingen te versnellen.
- Veel bestaande klanten houden zich echter nog op de vlakte en wachten tot de markt zich stabiliseert en leveranciers meer daadwerkelijke AI-mogelijkheden en bewezen resultaten bieden, voordat ze verdere toezeggingen doen.
Een opvallende constatering is dat het LXP als zelfstandige marktcategorie feitelijk verdwenen is. Wat ooit als LXP-functionaliteit gold, is nu onderdeel van bredere leerplatformen of wordt bevorderd door AI. De vertrouwde Netflix-achtige interface heeft volgens het rapport een beperkte levensduur: naarmate AI-ondersteuning meer volwassen wordt, verschuift de interactie met een leersysteem naar een meer conversationele vorm. De AI-ondersteuning speelt in op de specifieke taak die de lerende op dat moment uitvoert.
Twee andere constateringen als het gaat om trends:
- Leerplatformen breiden zich steeds vaker uit naar aangrenzende markten: ze integreren tools voor het maken van leermateriaal en bouwen eigen contentbibliotheken op. Daarmee zetten ze druk op aanbieders van kant-en-klare leercontent.
- Het opkomende Model Context Protocol (MCP) -van belang voor agentic AI- is mogelijk een manier om leeractiviteiten te koppelen aan bedrijfsresultaten, maar dat vereist wel kwalitatief goede en goed gestructureerde data.
Het rapport besteedt ook aandacht aan cohortgericht leren, dat in digitale leersystemen onderbelicht blijft. Terwijl aanbieders zwaar inzetten op AI-gestuurde personalisatie, wordt de waarde van gezamenlijk leren -bijvoorbeeld op peer-interactie, gedeelde context en complexe vaardigheidsontwikkeling zoals leiderschap of onderhandelen- volgens de samenstellers nauwelijks ondersteund door bestaande systemen. Volgens het rapport is dit een van de weinige gebieden waar AI voorlopig geen volwaardige vervanger kan zijn.
Mijn opmerkingen
Ik vind dit een interessant rapport, vooral vanwege de beschrijving van de trends. Je ziet dat, ook als het gaat om leersystemen, er sprake is van een adoptiekloof tussen de ontwikkeling van AI en het gebruik ervan. Toch zal die adoptie doorzetten, maar op het gebied van leren en ontwikkelen zoals zo vaak trager dan aanvankelijk gedacht. Ontwikkelaars die echter achterblijven op dit terrein, of zich beperken tot contentontwikkeling met behulp van AI, zullen m.i. marktaandeel verliezen. Het verdwijnen van het LXP als aparte categorie leersystemen zag je ook langere tijd aankomen. In mijn boek “Van start met e-learning in 60 minuten” ga ik daar onder meer op in. In de vergelijking met Netflix hen ik ook nooit zo geloofd. Wat mij betreft is dat een vorm van pseudo-personalisering. MCP als manier om leeractiviteiten te koppelen aan bedrijfsresultaten? Het is niet de eerste keer dat die belofte is gedaan. Tenslotte merken de auteurs terecht op dat leren als sociaal proces door bestaande leersystemen nauwelijks worden ondersteund. Daar gebruiken lerenden vaak andere toepassingen voor. Vandaag de dag zelfs ook AI-toepassingen als sparringspartner.
Lees het hele
artikel