Learning2008 is gestart. Deze keer geen marcherende militairen maar wel een lied over Amerika waarbij de 1800 deelnemers gaan staan.

Zondagavond werd op deze manier de aftrap gegeven van het congres van Elliott Masie in Orlando. Direct werd duidelijk dat een belangrijk thema van nu, de economische recessie, ook aan dit congres niet voorbij gaat.

Invloed van de economie
Elliott Masie vroeg aan Doug Lynch, econoom van de Wharton School of Business, welke invloed de economie heeft op het leren. Doug geeft aan dat het alles en iedereen gaat raken. We zitten hier samen in en we zullen meer moeten doen met minder. In de VS gaat het nogal wat betekenen omdat veel basisscholen gefinancieerd worden met belastinggeld. Hij geeft ook aan dat we meer moeten onderzoeken en dat we met bewijs moeten komen waarom bepaalde dingen in leren wel en niet werken. Doug was minder sterk in zijn verhaal dan vorig jaar. Nu kwamen er weinig echt spannende inzichten ter sprake. Vorig jaar zette hij zich nog af tegen de eenzijdige benadering van leren op basis van ROI (Return on Investment), nu spelen er andere dingen.

Teach what you preach
Een van de mooie aspecten van Learning2008 zijn de vele gevarieerde werkvormen. Er zijn maar weinig plenaire sessies en ook die wijken af van de gangbare presentaties. Bij Masie zijn de plenaire sessies heel interactief en zet hij 'audience response systemen' in. Iedereen heeft een klein apparaat bij zich waarmee gestemd kan worden, de resultaten worden direct op een scherm getoond. De belangrijke sprekers worden vaak door Masie geïnterviewd om zo achter hun geheimen te komen. Tussendoor werd het publiek ook tot actie aangezet met korte opdrachten. Zo moest je naar een andere tafel gaan en met iemand bespreken wat je echt inspireert binnen e-Learning. De rest van het congres biedt ook een rijk palet aan parallel georganiseerde leeractiviteiten, de deelnemers kunnen kiezen uit:

• paneldiscussies met experts;
• learning stories (cases);
• re-design (bestaande activiteit opnieuw ontwerpen);
• discussies (gestructureerde discussie);
• supplier showcase (ontdek wat leveranciers te bieden hebben);
• LearningTown Café (informele sessie met verhalen of vragen).

Nog meer? Ja nog meer!
Daarnaast zijn er nog pecha kucha avonden, yogalessen (iedere ochtend om 6 uur 's morgens), een alternate reality game, een ABBA-feest en wordt er tijdens het congres door 6 studenten een edugame gemaakt.

De komende dagen worden op e-Learning.nl de interessante presentaties belicht vanuit Orlando. Tijdens het congres wordt door alle sprekers etc. de LearningWiki gevuld. Dit biedt een schat aan multimediale informatie, de hoogtepunten worden vaak op video of audio vastgelegd.

Op www.leerbeleving.nl vindt u ook nog aanvullende informatie. En u kunt ook meedoen: als u een vraag wilt stellen aan een van de sprekers (zie de site van Learning2008) dan kunt u een mail sturen naar marcel@leerbeleving.nl. Ik probeer dan deze persoon voor de camera te krijgen om uw vraag te beantwoorden.

Ondanks de recessie een rijke aftrap van Learning2008!

Prachtig groot scherm zorgt voor ondersteuning

De alternate reality game met fictieve DreamCorp

Arch Lustberg heeft een originele kijk op zaken. Deze personal coach op leeftijd analyseert de presidentskandidaten en kijkt naar basale zaken zoals lichaamstaal en de manier waarop kandidaten communiceren. Met humor maakt Lustberg duidelijk dat veel kandidaten acteren, de kijker prikt daar automatisch doorheen.

Hillary Clinton deed bijvoorbeeld net alsof ze commander in chief was, terwijl ze authentiek had moeten zijn. Vertrouwen van kiezers is belangrijk en daarom is het vaak wijzigen van standpunten slecht voor kandidaten. Dezelfde principes gaan ook op voor leiders binnen organisaties. Leid vanuit het hart en vanuit jezelf. Arch Lustberg legt niet expliciet de link naar e-Learning maar de roep om authentiek handelen vanuit het hart kan ook toegepast worden op e-Learning.

Social software
Een aantal jaren geleden begon de CIA met social learning en software zoals wiki's. Richard Culatta van de CIA geeft goede inzichten wat voor de CIA de waarde is van social learning en terloops geeft hij nieuwe inzichten op het gebied van open sopurce software.

Volgens Culatta zijn er drie soorten interactie binnen e-Learning, namelijk interactie tussen:

• lerende en content;
• lerende en expert;
• lerenden.

Hij geeft aan dat lerenden de eerste twee saai vinden, het leren is veel rijker als er sociale interactie plaatsvindt. Deze sociale interactie is ook nodig voor de CIA om het primaire proces goed te laten verlopen anders kunnen ze nooit de benodigde informatie doeltreffend delen.

Het wordt interessant als een toehoorder een vraag stelt over de veiligheid van social software tools. Culatta vertelt dat de CIA-wiki intern draait en goed is afgeschermd. Hij vermeldt verder dat het feit dat Moodle en MediaWiki die ze gebruiken voor sociaal leren beiden open source producten zijn een absoluut voordeel zijn. De CIA kan zo compleet elke regel in de software bekijken. Dit is een voordeel van open source software dat ik nog niet had gehoord.

Ook nieuw voor mij was DimDim, een omgeving waarin je synchroon kunt communiceren en dingen kunt delen zoals files en desktops en waarmee je videogesprekken kunt voeren.

In een sessie 's middags interviewt Elliott Masie in een plenaire sessie de CLO van de CIA en Sue Gardner (Wikimedia Foundation) over het gebruik van wiki's. Gardner vertelt dat ze zelf ook verbaasd stond van het succes van Wikipedia en dat ze erg blij is dat wiki's nu ook binnen bedrijven grond onder de voeten krijgen.

Sneeuwvlokeffect
Wayne Hodgins is futurist voor het softwarebedrijf Autodesk. Hij duidt trends en leeft naar eigen zeggen altijd in de toekomst. Een belangrijke trend die Wayne ziet, omschrijft hij met het 'Snowflake effect'. Elke sneeuwvlok is uniek, zoals ook iedere persoon uniek is, ieder idee en ieder project. Zijn snowflake effect staat voor massale personificatie waarbij op persoonsniveau een uniek aanbod wordt gecreëerd. Deze trend is zichtbaar bij een paar muzieksites. Sites als Pandora of het in Nederland te gebruiken Last.fm gaan op basis van een door de gebruiker ingevoerde artiest, nummer of trefwoord zelf op zoek naar andere nummers. De luisteraar geeft per nummer aan of hij het nummer goed vindt of niet. Op die manier wordt de afstemming steeds beter. Onder de motorkap zijn heel veel variabelen die voor de afstemming zorgen. Iedereen luistert met deze technologie naar een radiostation op maat.

Pecha Kucha
Voor de liefhebbers onder ons is 's avonds nog een Pecha Kucha night. Een Pecha Kucha is een presentatie van 20 slides waarbij de spreker bij iedere slide 20 seconden de tijd heeft om zijn verhaal te vertellen. Gebruikelijk is om vooral foto's te gebruiken. Dit zorgt voor een heel dynamisch geheel waarbij de presentator wordt gedwongen om zijn boodschap kernachtig weer te geven.

Hans de Zwart en ik hebben allebei sopntaan een Pecha Kucha gedaan. Op de blog van Hans vindt u overigens nog meer berichten over Learning2008. Na een dag van ruim 14 uur zit het erop.

Veel verschillende werkvormen hebben mij en anderen scherp gehouden. Zelfs van de inhoudelijk slechte sessies (een waardeloze over m-learning) heeft me geprikkeld en uiteindelijk een leereffect opgeleverd.

Senior coach maat direct duidelijk waar het om draait!

Wayne Hodgings praat over zijn 'Snowflake effect'.

Video-impressie van sessie met Arch Lustberg 

Video-interview met Hans de Zwart

De laatste dag van Learning 2008 begon deze keer niet met een centrale sessie maar met kleine parallelsessies, natuurlijk nadat iedereen een zoet broodje had gegrepen van de lange tafels.

Bij de afsluitende sessie vonden verschillende interviews plaats. De aardigste was van Stephen M.R. Covey die een boek uit heeft gebracht met de naam 'The speed of trust'. Hij geeft aan dat vertrouwen essentieel is voor bedrijven. We zien bij de huidige crisis dat er niet zozeer een gebrek is aan geld, banken hebben genoeg, maar er is gebrek aan vertrouwen dat ervoor zorgt dat banken elkaar niets meer lenen. Covey noemt vertrouwen een economisch fenomeen, en dankzij de crisis kunnen we ons hier opeens iets bij voorstellen. Hij zegt zelfs dat vertrouwen het betaalmiddel/valuta van de nieuwe economie is. De relatie met leren legt Covey doordat aan te geven dat vertrouwen een te leren competentie is.

Tot slot
Meestal vallen alle puzzelstukjes van wat je bij een conferentie opsteekt pas na de conferentie echt op zijn plaats. Er komt nog wel een uitgebreidere samenvatting.

• Voor nu een aantal observaties, dingen die me op zijn gevallen:
• De organisatie was vlekkeloos, inclusief de techniek.
• Het was een inhoudelijke conferentie, waarbij de commercie geen prominente rol speelt.
• Er werden veel verschillende werkvormen gehanteerd waarbij PowerPoint presentaties vaak verboden waren. In elke vorm speelt interactie met publiek een belangrijke rol.
• Het programma was wat veranderd, soberder gemaakt naar aanleiding van de financiële crisis.
• Web 2.0 kreeg veel aandacht ook op conceptniveau.
• ROI (Return on Investment) was minder prominent aanwezig.
• Studenten kunnen in 3 dagen een edugame maken, dat dan ook nog eens een open source engine oplevert.
• Mobile learning blijft een beetje hangen in de techniek.
• Business needs dwingen tot nieuwe concepten zoals gebruik van wiki's bij de CIA.
• Technologie is goed.

Eindigen met het begin
Verder verbaas ik me elke keer als ik in Amerika ben, hoe snel Amerikanen contact leggen. Bij alle eetgelegenheden ben je snel over leren aan het praten. Deze informele contacten zorgen voor een belangrijk leereffect. Samen met het bloggen (dat je dwingt tot reflectie) heeft dit mij een erg inspirerende en krachtige leerervaring opgeleverd. Geeft vertrouwen!

We eindigen met een begin; met een lied over Amerika. Met een knipoog voor ons nuchtere Nederlanders.

Meer info in de LearningWiki
Meer informatie vindt u in de Learning 2008 wiki, die wordt de komende tijd gevuld. Alle grote sessies zijn op video opgenomen en zijn vrij toegankelijk. Van alle kleine sessie is een entry beschikbaar.

Als u interesse hebt om er volgend jaar ook bij te zijn dan kunt u naar de Masie website, waar u ook kunt inschrijven voor zijn nieuwsbrief.

Aanvullende posts over Learning 2008 zijn te vinden op mijn persoonlijke blog www.leerbeleving.nl

Om 8.00 uur 's morgens is het de beurt aan Kevin Kelly om de deelnemers aan Learning 2008 te inspireren en aan het denken te zetten. Dat is wel toevertrouwd aan de veelzijdige oprichter van Wired Magazine. Dit magazine is ook nu nog toonaangevend en plaatst technologie in een breder maatschappelijk perspectief. De filosofische benadering van het blad en de blogs zetten u aan het denken.

Kelly vertelt dat internet pas 5000 dagen oud is en dat niemand je in de begindagen zou hebben geloofd als je een beeld had geschetst van de ontwikkelingen van nu zoals Flickr, YouTube en Wikipedia. Het is moeilijk om de toekomst te voorspellen, zeker als eenling. Een voorbeeld wat aantoont dat het collectief slimmer is, komt van Google. Daar hebben ze een intern systeem waarbij de massa de releasedatum van bijvoorbeeld software voorspelt. De voorspelling van de hele groep blijkt veel accurater te zijn dan dat van enkele specialisten hoger in de organisatie.

Nieuwe tools zorgen voor vernieuwing
In een kleinere sessie licht Kevin Kelly zijn denkbeelden toe. Kelly is een optimist die tools ziet als iets wat in de kern positief is, niet neutraal. Tools bieden ons nieuwe mogelijkheden. Prikkelend vraagt Kevin Kelly zich hardop af wat er zou zijn gebeurd als Beethoven 3000 jaar eerder was geboren. Zonder muziekinstrumenten in zijn omgeving. Er zou dan een groot talent ongebruikt zijn gebleven. Daarom zijn we moreel verplicht om tools naar de wereld te brengen. Ze maken ons het leven gemakkelijk.

Kritisch is hij op de futurologen die voorspellen dat de computer ons voorbij streeft en dat hij door een grotere intelligentie bijvoorbeeld ziektes zullen verdwijnen. Computers zijn nu al soms slimmer dan mensen maar ze zullen op een andere manier worden ingezet.

Verder kijken dan de techniek
Wat me opvalt is dat anno 2008 nog steeds veel mensen een grote nadruk leggen op de techniek. Als we eenmaal een goed LMS hebben dan zijn we er; dat idee. De didactiek en de beleving van de lerende lijkt soms erg ondergeschikt te zijn.

Maar er zijn ook mensen die verder kijken en die de technologie ten dienst stellen van het leren. Zo iemand is Doug Lynch van de University of Pennsylvania. Samen met Amit Das van de Wharton School of Business presenteert hij een e-Learningproject. De studenten zijn ook aanwezig en samen bespreken ze het leertraject waarbij onderwijskunde studenten een filmcursus krijgen. Hierbij gaan ze na een contactdag aan de slag en leren hoe je filmt, monteert maar vooral hoe je een verhaal vertelt en hoe je mensen fascineert en inspireert. De studenten kregen allemaal een eenvoudige Flip-camera* waarmee ze zonder veel kennis konden filmen. Met standaard software zoals Moviemaker of iMovie werd de film gemonteerd en gepubliceerd via een wiki en via een YouTube-achtige site.

Duidelijk is hier de ondergeschikte rol van de techniek. Het verhaal en de verhaallijn zijn belangrijk. De contactdag was meer dan voldoende om de studenten genoeg vertrouwen te geven voor het vervolg. Met online activiteiten werden de studenten verder ondersteund en werd de kennis uitgebouwd. De studenten waarderen dat ze in dit project inzicht hebben gekregen in een goede verhaallijn en ook erkennen ze de complexiteit van zo'n filmproject.

De studenten laten trots de eindresultaten zien van hun educatieve video's. In een keer wordt helder waar het bij leren echt om draait. En dat is, voor de lerenden althans, niet de laatste ontwikkeling op het gebied van SCORM of een LMS. Hier staan betrokken studenten die door het leerproces zijn geraakt en die heel actief een nieuw gebied hebben ontdekt. Ze weten zelf de kijker weer te raken met hun film. Zo mooi en rijk kan eenvoud zijn.

* de Flip-video is in Nederland niet te koop. Een alternatief voor deze camera is de Vado van Creative.

Kevin Kelly van Wired met een spannend inzicht:

Doug Lynch over de filmcursus: